Overzicht

Suriname

Immigratie

Taal

Cultuur

 Theater

Muziek

Literatuur

Archief

Voorpagina

Webmaster

BanyuMili

Mondiaal Overzicht Javanen in Diaspora

Basa Jawa

Bahasa Indonesia

MultiMedia

Guestbook

SiteMap

 

NIEUWS IN HET ARCHIEF

Nieuws in het Archief
Info in het Archief

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BanyuMili is een informatieve en educatieve website over de geschiedenis, taal en cultuur van de Javanen van Suriname met een knipoog naar Java, Indonesië, het land waar de voorouders vandaan kwamen. BanyuMili is vooral een persoonlijke website als uiting en drager van mijn liefde voor de geschiedenis, taal en cultuur van de Javanen van Suriname. Het is dezelfde liefde die ik al heel vroeg in mijn kinderjaren op mijn jonge schoot liefderijk kreeg toegeschoven.

 

Kranslegging op
9 augustus 2011

door Hillary de Bruin

Hoofd Cultuurstudies, Suriname

 

 

Herdenking Javaanse Immigratie in Suriname... In verband met de Herdenking van de Javaanse Immigratie vond op 9 augustus 2011 in het VHJI Centrum Sana Budaya de gebruikelijke kranslegging plaats. Tevens zijn onderscheidingen uitgereikt aan drie Surinamers die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor de Javaanse cultuur. Het ging in deze om Bapak Giman van Moengo, dalang (verteller bij het wayang spel); hij ontving de award in zilver voor zijn jarenlange inzet als verteller en muzikant, Marlene Saimo, danslerares en Hoofd Algemene Zaken bij Cultuur, ontving de award in zilver voor haar jarenlange inzet voor de Javaanse danscultuur; drs Sylvia van Horn-Gooswit, cultureel antropoloog, ontving de award in goud voor haar jarenlange grote wetenschappelijke bijdrage aan de Javaanse cultuur.

Het verslag is in ongewijzigde vorm overgenomen en geconverteerd naar een pdf-bestand. Het pdf-bestand bevat verder een foto van de drie Surinamers die onderscheiden zijn.
Lees meer... Verslag Herdenking Javaanse Immigratie op 9 augustus 2011 [pdf]

Javaanse namen
door Paul Mangoenkarso

 

Javaanse namen In de beginperiode van deze website heeft de webmaster van BanyuMili ook al een artikel geschreven over Javaanse namen. Door een zware crash van de oude computer is dit artikel niet meer tevoorschijn te halen. Gelukkig is dit onderwerp opgepakt door Paul Mangoenkarso die BanyuMili steeds voorziet van zeer bijzondere bijdragen. Voor dit artikel heeft Reinier Kromopawiro essentiële tips aan de auteur verstrekt.
Lees meer... Javaanse namen

'Oral History'
Artikel afkomstig van starnieuws.com onder de kop 'Aangeboden: Lotsverbondenheid centraal onder Javaanse immigranten in Suriname

'Oral History' Project van het Nationaal Archief Suriname. Dit project betreft onder andere het vastleggen van verhalen rondom migratie en erfgoedvorming van bevolkingsgroepen. Het artikel begint met een fragment uit het verhaal van Katjoeng.
Dit artikel is opgenomen met schriftelijke toestemmning van de hoofdredacteur van de nieuwswebsite www.starnieuws.com - mevrouw Nita Ramcharan - waarvoor mijn hartelijke dank.
Lees meer... Het verhaal van Katjoeng

 

Thema's komende jaren

Thema 2011 De Javaanse keuken en de taal van koken... 121 jaar later. Disrèng-srèng waé. Méndah énaké!
BanyuMili pakt smakelijk uit met een verrassende themapagina: 121 Jaar Javaans Eten In Suriname.
Op 9 augustus 1890 kwamen de eerste 94 Javaanse contractarbeiders in Suriname aan. Dat is dan 121 jaar geleden. Vanuit de haven Tanjung Priok van Batavia, nu Jakarta, vertrokken zij op 21 mei 1890. Elk jaar komt er voortaan een thematische pagina op de website. Voor de komende jaren liggen de thema's al vast.
Naast het dagelijkse eten wordt aandacht besteed aan de gerechten bij slametan (rituele offermaaltijd).

Lees meer... De Javaanse keuken en de taal van koken

2012
2013
2014
2015
2016

122 Jaar Javaanse Kleding In Suriname
123 Jaar Javaanse Muziek In Suriname
124 Jaar Javaans Theater In Suriname
125 Jaar Javaanse Taal In Suriname
126 Jaar Javaanse Adat in Suriname

 

Wat zegt BanyuMili op 9 augustus? 'Gefeliciteerd'?!
Een korte zoektocht 15 jaren geleden biedt uitkomst...

De woorden 'herdenken' en 'vieren' vormen de sleutel bij deze kleine verkenning. 'Gefeliciteerd' is natuurlijk zeer toepasselijk bij het onderdeel 'vieren'. En bij 'herdenken' dan? Bij het woord 'herdenken' denkt men direct aan de dierbaren die er niet meer zijn. Denk bijvoorbeeld aan een herdenkingsdienst voor slachtoffers van een vliegtuigramp. BanyuMili heeft hierover een eigen visie ontwikkeld en komt tot alleszeggende zin, waarmee wij tegen elkaar zouden kunnen zeggen bij de Herdenking en Viering Javaanse Immgratie. En dat is: Sugeng gotong-royong, rukun lan tresna. De woorden gotong-royong, rukun en tresna komen weer terug in 'Ana Suriname Siji' dat ik in 1998 heb geschreven om het Javaanse eenheidsgevoel weer te geven. Hopelijk zegt iedereen op 9 augustus ook 'Sugeng gotong-royong, rukun lan tresna'  tegen elkaar.

Lees meer... Visie BanyuMili Herdenking en Viering Javaanse Immigratie

 

 Jeugd in het nieuws
Op zaterdag 25 juni 2011 was er weer de jaarlijkse Putri Holland verkiezing. De organisatie lag in handen van Bocaga van stichting RBU uit Den Haag. Melissa Ramcharan deed eraan mee. Zij komt uit Rotterdam en is half-Javaanse. Melissa houdt van dansen. Van heel veel dansen. Dat is een lust in haar leven. Als kind van tien lentes bedacht ze al haar eigen danspasjes. Zij wil graag danslerares worden, vertelt ze ooit aan de redactie van BanyuMili. Zij heeft die lijnen al mooi uitgestippeld. Tijdens haar huidige schoolopleiding komt dansen voor op haar vakkenprogramma. BanyuMili volgt haar op de voet. Wij zullen vast meer van haar horen. Zo doelbewust is Melissa. Helaas viel zij niet in de prijzen bij de Puitri Holland verkiezing. Maar dat vond ze niet erg. Het meedoen was haar belangrijkste argument. "Ik ben een ervaring rijker", zei Melissa.

 

BanyuMili duikt in de eigen archieven
De webmaster interviewde 14 jaar geleden Bapak Kadarisman, de toenmalige Ambassadeur van Indonesië in Nederland. Het was een historische ontmoeting tussen BanyuMili (bedoeld als vertegenwoordiging van de Javaans Surinaamse gemeenschap in Nederland) en leden van de Indonesische Ambassade in Nederland. Deze memorabele gebeurtenis vond plaats in Wassenaar op de Onafhankelijksdag van Indonesië op 17 augustus 1997. Daar zijn uiteraard foto's en audiomateriaal van in het archief van BanyuMili. Deze zullen te zijner tijd online gezet worden. Het was niet de eerste keer dat BanyuMili in contact kwam met de Indonesische Ambassade. Eerder gebeurde dat in 1990 in Paramaribo met de Indonesische Ambassade daar. Tijdens de drukke voorbereidingen voor de festiviteiten van 100 Jaar Javaanse Immigratie in Suriname.
Lees meer over Sana Budaya

 

Als Javanen bij elkaar zijn is eten een vast onderwerp van gesprek. Ook tijdens het eten. De dagelijkse kost is rijst met toespijs. Sega (gekookte rijst) en jangan (toespijs voor bij de gekookte rijst). Ongekookte rijst heet beras. De meest gestelde vragen zijn: Wis masak kowé? Heb je al gekookt? Jangan apa kowé? Wat voor...
Lees meer...

121 Jaar Javaans Eten In Suriname

BanyuMili gaat op 9 augustus 2011 iets exclusiefs doen: 121 Jaar Javaans Eten In Suriname. Het wordt een praat- en kookprogramma live op internet via Real Time LiveStream. Hier zijn de onderwerpen: Hoe kookten onze voorouders, Gerechten vroeger, Wat koken de huidige generaties, Gerechten nu, Snacks,  Keukengerei zoals sérok en siwur, Produkten als témpé en capar, Specerijenn. De oudere generaties Javanen zijn al tevreden met rijst en wat gebakken vis of een stukje vlees. De moderne Javaan en kinderen van jongere generaties eten vaker meer iets anders dan authentiek Javaans eten zoals jangan kimpul iwak garing, sambel gorèng témpé of teri bothok. In de aanloop naar 9 augustus 2011 heeft BanyuMili ondermeer Javaanse snacks op een rijtje gezet. Méér dan 50 (vijftig)!!! Wááát? Lekker, hoor! Nieuwsgierig? Vast wel!
Lees meer...
Wayang-voorstellingen hadden vroeger een bijzondere betekenis binnen de Javaanse samenleving. En de rol van de lijfdienaren (de panakawans) zijn onlosmakelijk verbonden met het wayangspel. Semar (belangrijkste lijfdienaar) en zijn zonen vermaken de toeschouwers met  luchtige grappen met een boodschap.
Lees meer...

 1744 plantage Reynsdorp - 2011 Resort Bakkie

Plantage Reynsdorp (Bakkie) werd gesticht in 1744. De geschiedenis van de plantage hangt samen met de geschiedenis van het geslacht Reynsdorp in Suriname. De broers (of neven) Nicolaas en Hermannus Laurens moeten omstreeks 1730 in Suriname zijn gearriveerd. Zij huwden er met de gezusters Craffort. De broers behoorden tot de Lutherse gemeente, en hun wel en wee is via de registers van deze gemeente enigzins te volgen. Nicolaas Reynsdorp was gehuwd met Anna Alexandrina Craffort. Uit dit huwelijk is 1 kind bekend, Johanna Maria (geb. 1747). Nicolaas wordt reeds in 1737 genoemd als de eigenaar van de oude en rijke suikerplantage Fortuin aan de Commetuanekreek, en later als eigenaar van de plantage Reynsdorp. Hij is — blijkens de warrand van de eerste gronduitgifte — ook de aanlegger van de plantage.
Lees meer...
Sana Budaya is thans een bedrijvig Javaans cultureel centrum in Paramaribo waar niet alleen de nazaten van de Javaanse contractarbeiders welkom zijn. Maar hoe was het begonnen en wanneer? De webmaster vertelt hoe hij in de felle hete zon zand liep te versjouwen met kruiwagens voor de bouw van het centrum.
Lees meer...

 Bloggen in het Javaans

De webmaster is op de eigen website begonnen met een blog in het Javaans. Met woordenlijst Javaans-Nederlands. In het klanksysteem en volgens de schrijfwijze van het Javaans van Java, Indonesië. Zie ook menu hiernaast. Waar nodig zal er een uitleg gegeven worden in het Javaans dat in Suriname wordt gesproken. Het is de eerste Javaans Surinaamse website met een blog in het Javaans. Alweer een primeur voor BanyuMili. Misschien een stimulans voor alle andere Javaans Surinaamse websites om ook meer Javaans te gebruiken in hun websites. Immers, taal is verweven met cultuur, met mensen en hun geschiedenis. Taal is essentieel om je te uiten en om kennis en cultuur over te dragen. In ieder geval doet de webmaster van BanyuMili zijn uiterste best om het Javaans levendig te houden.
Lees meer...

Het Suriname Heritage Festival vond plaats in Commewijne van 10 tot 13 februari 2011. Een cultureel en erfgoed festival. Het is een pilot project om een basis te leggen voor het creëren van een derde toerismeseizoen voor Suriname. Het toeristische produkt dat ontwikkeld is, bestaat uit de unieke combinatie van heritage...
Lees meer...

 Taaldiversiteit in Suriname onderzocht

De indrukwekkende taaldiversiteit van Suriname is internationaal niet erg bekend en wordt niet echt gekoesterd door de lokale gemeenschap. Het is zo alledaags, dat wij er gewoonlijk niet bij stilstaan. Ook de internationale taalonderzoeksgemeenschap heeft niet veel aandacht geschonken aan de meer dan 20 talen die er in Suriname gesproken worden door een bevolking van rond een half miljoen. Hierin schijnt verandering te komen door een onderzoek dat verricht is door Dr. Bettina Migge van de Universiteit van Dublin in Ierland en haar collega Dr. Isabelle Léglise van het Frans National Centrum voor Wetenschappelijk onderzoek in Parijs. De beide taalwetenschappers zijn reeds enkele jaren bezig de taaldiversiteit in de landen van het Guyanaschild te onderzoeken.
Lees meer...

Geen gedicht, maar filosofie

Het gedicht 'banyu mili' is opgenomen in het Suriname kalender 2004, dat uitgegeven is
door de Stichting Suriname Jaarkalender. Zie de website van de stichting: www.jaarkalender.nl.

Toespraak en gedichten voordracht uit eigen werk van Reinier Kromopawiro bij de presentatie van het Suriname Jaarkalender 2004 in Tuincentrum Xotus, Delft op zondag 5 oktober 2004. Op deze dag verzorgde BanyuMilli ook de muizkale omlijsting met de gamelangroep Swara BanyuMili.
Naar gedichten

 

Presentatie Suriname Jaarkalender 2004

Dames en heren, een goedemiddag
Drie weken geleden belde de heer Hans van Halem mij op of mijn gamelangroep voor de muzikale omlijsting wil verzorgen van deze bijzondere dag. De dag erna ontving ik een e-mail waarin gevraagd werd of ik misschien een toelichting wil geven en/of ik een gedicht wil voordragen.Verder schreef de heer Hans van Halem dat het thema van vandaag water is. Iets vertellen over de gamelangroep, dat lukt mij wel, maar een gedicht voordragen met water als thema: daar moest ik nog over nadenken. Waar vind ik gauw gedichten over water. De enige gedichtenbundel die ik in huis heb is van Roland Holst. En daarin staan er geen gedichten over water. Toen heb ik maar besloten om twee korte gedichten te schrijven: één in het Nederlands (ik ben trots om Nederlander te zijn) en één in het Sranan tongo (ik ben trots om Surinamer te zijn). Ik zal ook een gedicht voordragen in het Javaans (ik ben trots om Javaan te zijn). Dit laatste is eigenlijk geen gedicht, maar een filosofie.

Dames en heren,
Het is een eer om hier te staan. Je wordt immers niet elke dag gevraagd om iets voor te dragen of iets toe te lichten. Zeker niet in samenhang met goede doelen.
Water: essentieel in ons leven. Gamelanmuziek is een deel van ons leven. Onze gamelangroep heet Swara BanyuMili. Die naam hebben wij niet zomaar gekozen. Swara betekent geluid. Banyu is water en Mili betekent stromen. Swara BanyuMili betekent dus stromend water. Het thema van vandaag is water. Is dat nou toeval, dat wij hier zijn?
Neen, zeg ik dan. De heer Hans van Halem heeft gevoel voor details. Gamelanmuziek is als stromend water. Eerst klinkt de muziek stroomversnellend hard, dan weer getemperd zacht en op gezette tijden weer snel en als het moet dan weer op de langzame toer. Net als de stroom van onze Surinaamse rivieren. Ik denk dat het werk van stichting Suriname Jaarkalender er net zo aan toe gaat.
Alleen al om het maken van een kalender vergt heel veel organisatievermogen. Er wordt samengewerkt met auteurs, met fotografen, met grafisch ontwerpers, met redacteuren en met de drukker natuurlijk. En al de inspanningen om aan de nodige financiën te komen. En dan heb ik het nog niet eens over het werk zelf: het ondersteunen van projecten op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg. Ik vraag mij af hoeveel, hoe groot en wat voor doorzettingsvermogen moet een mens hebben om dit werk te kunnen doen? Zoiets doe je niet zomaar. Ik denk dat dit alles te maken heeft met een persoonlijke missie.
Daarom een groot en warm applaus voor iedereen die betrokken zijn met het werk van stichting Suriname Jaarkalender.
Het volgende gedicht - dat geen gedicht is maar filosofie - is in het Javaans.
Wees niet ongerust, dames en heren, u krijgt ook een ondertiteling bij, zij het wat later.
Ik heb het enkele jaren geleden geschreven bij de aanvang van mijn persoonlijke missie: het verspreiden van de taal en cultuur van de Javaanse Surinamers via internet, met steeds in gedachten ons mooi Suriname, een wereld vol gedichten.
‘Ai Sranan, mi moi switi kondre’, zo mooi bezongen door onze brada, Max Nijman.