Berichten
Wetenswaardigheden
Stille Plantages

Hoofdmenu

Immigratie Hoofdpagina
Immigraties in Suriname Emancipatiewet
Javaanse immigratie Onderzoek
Komst Javanen in Suriname Achtergronden
Artikelen Javaanse immigratie Downloads
Laatste der immigranten Een interview
Koloniale administratie Lijst van schepen
Tijdlijn Herdenking en Viering...
Visie BanyuMili Herdenking en Viering...

Suriname Hoofdpagina
Republiek Suriname
Wapen en vlag
Nationaal volkslied
Talen van Suriname
Tijdlijn Historische gebeurtenissen
Toerisme in Suriname
Suriname op Google Maps

Taal Hoofdpagina
Javaans van Indonesië en Suriname
Javaans van Suriname Geschiedenis
Javaans van Suriname Klanksysteem
Javaans van Suriname Dagelijks gebruik
Javaans van Indonesië Geschiedenis
Javaans van Indonesië Klanksysteem
Javaans van Indonesië Dagelijks gebruik
Woordenlijst Javaans-Nederlands
Woordenlijst Nederlands-Javaans

Cultuur Hoofdpagina
Feest Vereende krachten en saamhorigheid
Huisvlijt Javaanse gebruiksvoorwerpen
Huwelijk Ceremonies en gebruiken
Huwelijk Ceremonies en betekenissen
Huwelijk Nebus kembar mayang
Kalender De Javaanse tijdrekening
Kejawèn Traditionele geloofsovertuiging
Kunst Moderne Kunst
Mysticisme Het innerlijke geloof
Slametan Levenscyclus en hoogtijdagen

Muziek Hoofdpagina
Gamelan Unicum in het Caribisch gebied
Pop Jawa De muziek op de Javaanse radio
Terbangan Van religieus naar populair

Theater Hoofdpagina
Dans Taal der bewegingen
Jaran képang Rituele dans
Ludrug Volkstoneel met zang en dans
Tayub Danspartij met dansvrouwen
Wayang Het Javaanse schimmenspel
Wayang Wayangvormen en repertoire
Wayang Opstelling poppen bij voorstelling
Wayang Wayangvoorstelling en Semar
Wayang Gebruikte termen

Boeken Hoofdpagina
Woordenboek Javaans van Suriname
Boekbeschrijvingen KITLV
Nog meer boeken
Ana-Ku Ngalimoen Gast

Archieven Hoofdpagina
Historische Database Suriname
Database Javaanse immigranten
Nationaal archief Suriname
Nationaal archief Nederland
Universiteit Leiden
KITLV Leiden
Meer archieven en informatiebronnen

BanyuMili Hoofdpagina
Waarom BanyuMili
 De webmaster
Bakkie... Reijnsdorp
Internaat Taman Putro
Interview Rotterdams Dagblad
Sana Budaya Paramaribo
Terug naar Bakkie
Overdenkingen
Basa Jawa Pagina in het Javaans
Bahasa Indonesia Pagina in het Indonesisch

Hier komen nog foto's jaarkalender en gamelangroep Swara BanyuMili

BanyuMili is een missie

BanyuMili is een persoonlijke missie die in Suriname is ontstaan. Het was eind 1989 toen ik daar na ruim zestien jaar weer bij mijn familie op bezoek was. Het was een heerlijke vakantie. Midden in het familie gebeuren. Zonovergoten en alles smaakte heerlijk. Al dat lekkere eten dat ik in geen jaren heb geproefd, werd mij dagelijks opgediend. Overal waar ik kwam, stond het eten klaar. Aanvankelijk was de vakantie gepland voor zes weken, maar het werd bijna een jaar. Gelukkig had ik een jaarticket gekocht zonder de intentie te hebben zolang in Suriname te verblijven.

Al gauw merkte ik op dat Javaanse kinderen zich merendeels bedienen van het Sranan tongo, oftewel het Surinaams. Niet alleen onderling, maar het is ook het dagelijkse communicatiemiddel geworden met de eigen ouders. Op zich is daar niets op tegen. Want het Sranan tongo is het lingua franca in Suriname. En... hoe meer talenkennis hoe meer algemene kennis. Alleen mijn bange vermoedens  - het achterwege laten van het Javaans als de eigen taal van huis uit - die in de loop van mijn vakantieperiode werden bevestigd, beangstigden mij. Dit kan niet, dit mag niet en hier moet iets aan gedaan worden. Een missie is geboren! En de naam is BanyuMili! Hoe ik dat zo snel heb kunnen bedenken weet ik zelf ook niet. Maar de mensen die ik daar sprak vond het ook prachtig. In die ijd heb ik een jaar studie Kunstgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden (nu Universiteit Leiden) achter de rug. Ik zou dus als ik weer terug ben in Nederland mijn studie om moeten switchen. En dat gebeurde ook. Dat maakte mij sterk om mijn missie ten uitvoer te brengen.

Terug in Nederland eind 1990 schreef ik mij in als voltijds student voor de studie Indonesische talen en culturen. Tijdens deze studie vergaarde ik veel kennis op het gebied van de Javaanse taal en letterkunde. Met deze nieuw verworven bagage ging ik aan de slag in Rotterdam. Het geven van Javaanse lessen leek mij een roeping die ik in gedachten ben misgelopen. De Javaanse lessen werden behoorlijk gewaardeerd. Kinderen, jong volwassenen en vokwassenen kwamen Javaanse lessen volgen. Een radioversie was ook elke zaterdag te horen op de Javanse radio in Rotterdam. Hoe meer ik met de Javaanse taal bezig was, hoe meer plezier ik kreeg in mijn leven. Ook gaf ik cursussen in Den Haag. Vanuit andere steden was er ook belangstelling. Maar de lange reis naar bijvoorbeeld Hoogezand was niet te doen. Dus dat werd uit het programma geschrapt.

In 1990 was het 110 jaar Javaanse immigratie. In Paramaribo was ik actief bij Sana Buday, in die tijd een Javaans cultureel centrum in wording. Zie... Sana Budaya.

Het idee BanyuMili is in 1996 verwoord in een gedicht 'banyu mili' en vormt de basisgedachte voor het werk van BanyuMili. Het idee moet  voortleven in de gedachten van alle Javanen. Ook in die van de Javaanse kinderen die hier in Nederland zijn geboren. Aan ons allemaal, volwassenen, de taak om de verantwoordelijkheid op ons te nemen en uit te voeren. De kinderen ontvangrijp te maken voor al dat Javaanse moois. Op hun beurt kunnen zij het weer doorgeven aan hun eigen kinderen. Het Javaans stromende water moet kunnen blijven stromen tot in lengte van dagen. Net zoals de stroom van de Suriname rivier in ons mooi moederland.

banyu mili
gesang kuwi tindak terus
kaya banyu mili kaé
barang sing aji kudu diemi-emi kanthi temen
minangka kanggo anak-putu bésuk
supaya gesang kuwi bisaa tindak terus
kaya miliné banyu kali kaé

stromend water
het leven gaat voort
als stromend water
alles van waarde moet met zorg worden bewaard
voor de komende generaties
opdat dat leven kan voortgaan
net zoals de stroom van een rivier

Het gedicht 'banyu mili' is opgenomen in het Suriname kalender 2002, dat uitgegeven is door de Stichting Suriname Jaarkalender. Zie de website van de stichting: www.jaarkalender.nl.

Dames en heren, een goedemiddag
Drie weken geleden belde de heer Hans van Halem mij op of mijn gamelangroep voor de muzikale omlijsting wil verzorgen van deze bijzondere dag. De dag erna ontving ik een e-mail waarin gevraagd werd of ik misschien een toelichting wil geven en/of ik een gedicht wil voordragen.Verder schreef de heer Hans van Halem dat het thema van vandaag water is. Iets vertellen over de gamelangroep, dat lukt mij wel, maar een gedicht voordragen met water als thema: daar moest ik nog over nadenken. Waar vind ik gauw gedichten over water. De enige gedichtenbundel die ik in huis heb is van Roland Holst. En daarin staan er geen gedichten over water.

Toen heb ik maar besloten om twee korte gedichten te schrijven: één in het Nederlands (ik ben trots om Nederlander
te zijn) en één in het Sranan tongo (ik ben trots om Surinamer te zijn). Ik zal ook een gedicht
voordragen in het Javaans (ik ben trots om Javaan te zijn). Dit laatste is eigenlijk geen gedicht, maar een filosofie.

Dames en heren,

Het is een eer om hier te staan. Je wordt immers niet elke dag gevraagd om iets voor te dragen of iets toe te lichten.
Zeker niet in samenhang met goede doelen.

Water: essentieel in ons leven. Gamelanmuziek is een deel van ons leven. Onze gamelangroep heet Swara BanyuMili. Die naam hebben wij niet zomaar gekozen. Swara betekent geluid. Banyu is water en Mili betekent stromen. Swara BanyuMili betekent dus stromend water. Het thema van vandaag is water. Is dat nou toeval, dat wij hier zijn?

Neen, zeg ik dan.
De heer Hans van Halem heeft gevoel voor details. Gamelanmuziek is als stromend water. Eerst klinkt de muziek
stroomversnellend hard, dan weer getemperd zacht en op gezette tijden weer snel en als het moet dan weer op de langzame toer. Net als de stroom van onze Surinaamse rivieren. Ik denk dat het werk van stichting Suriname Jaarkalender er net zo aan toe gaat.

Alleen al om het maken van een kalender vergt heel veel organisatievermogen. Er wordt samengewerkt met auteurs,
met fotografen, met grafisch ontwerpers, met redacteuren en met de drukker natuurlijk. En al de inspanningen om aan de nodige financiën te komen. En dan heb ik het nog niet eens over het werk zelf: het ondersteunen van projecten op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg. Ik vraag mij af hoeveel, hoe groot en wat voor doorzettingsvermogen moet een mens hebben om dit werk te kunnen doen? Zoiets doe je niet zomaar. Ik denk dat dit alles te maken heeft met een persoonlijke missie.

Daarom een groot en warm applaus voor iedereen die betrokken zijn met het werk van stichting Suriname Jaarkalender.

Het volgende gedicht - dat geen gedicht is maar filosofie - is in het Javaans.
Wees niet ongerust, dames en heren, u krijgt ook een ondertiteling bij, zij het wat later.
Ik heb het enkele jaren geleden geschreven bij de aanvang van mijn persoonlijke missie:

het verspreiden van de taal en cultuur van de Javaanse Surinamers via internet,
met steeds in gedachten ons mooi Suriname, een wereld vol gedichten.

‘Ai Sranan, mi moi switi kondre’, zo mooi bezongen door onze brada, Max Nijman.

banyu mili
gesang kuwi tindak terus
kaya banyu mili kaé
barang sing aji kudu di-emi-emi kanthi temen
minangka kanggo anak-putu bésuk
supaya gesang kuwi bisaa tindak terus
kaya miliné banyu kali kaé


stromend water
het leven gaat voort
als stromend water
alles van waarde moet met zorg worden bewaard
voor de komende generaties
opdat dat leven kan voortgaan
net zoals de stroom van een rivier
 

watra
yu seki
yu tiri
yu sowtu
yu switi
yu kowru
yu waran
yu gwe
yu kon
sranan watra
yu e tan