De groep Champagne met het nummer 'Captain'. Het nummer is gecomponeerd door Cees Stolk. Een goede virend die indertijd aan het Conservatorium in Rotterdam studeerde. Wij hebben een paar keer samengewerkt in de opname studio van Dureco voor de opname van een single van mijn pupil Daniëlle. Op de voorgrond op de foto hieronder is Daniëlle. De dansgroep is Meanwhile, een creatie van de webmaster. Later ontmoette ik Cees Stolk ook bij reclamebureau Lintas, een van de grootste in de wereld, waar ik stage liep. Cees Stolk componeerde in die tijd ook 'deuntjes' voor commercials.

Op de Rijksuniversiteit Leiden werd ik door mijn medestudenten 'pangéran' genoemd. Javaans voor 'prins'. Dat komt vanwege mijn referaat over de Javaanse prins Pangéran Dipanegara die in 1825 in opstand kwam tegen de Nederlandse overheersers op Java.

Op de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam noemden mijn medestudenten mij Leonardo da Vinci, Waarschijnlijk vanwege mijn vele talenten: tekenen, schilderen, gedichtenschrijven, muziek maken, muziek componeren, tekstschrijven, ontwerpen (grafisch en driediemnsionaal, waaronder inrichten van winkels en woonhuizen, ontwerpen van luxe salontafels, eettafels en opbergkasten), zeefdrukken, etcetera, etcetera. Voor de afdeling Woning van de Bijenkorf Rotterdam heb ik in 1988 een speciale zeefdruk gemaakt om als kado aan een klant te geven vanwege een bijzondere actie van het warenbedrijf.

Op diezelfde kunstacademie was ik de smaakmaker en aanjager bij het onderdeel Audiovisuele vormgeving. Dit vakgebied was in die tijd nieuw en heb ik mij daarin echt toegelegd. Jarenlang zat ik ook elk jaar in de regiewagen bij de videoregistratie van het beroemde International Film Festival Rotterdam. Een van de docenten was regisseur en mocht ik mee. Dat was in 1977 en de jaren daarna.

Uit deze bijzondere interesse voor de video heb ik tijdens mijn studie meegewerkt aan de eerste echte profesionele Nederlandse videoclip die ook op de Nederlandse televisie werd uitgezonden. Het was de videoclip van de Nederlandse groep Champagne met het nummer 'Captain'. Ik was verantwoordelijk voor de belichting en belichtingseffecten. Het was in 1980.
Deze groep en het nummer 'Captain' is (klik hier) te zien en te horen op Youtube. Maar het is niet de videoclip waar ik aan mee heb gewerkt. Ik zou mijn oude makkers moeten zien te traceren en vragen of zij die videoclip nog hebben. Ik kan ook mijn eigen archief raadplegen. Maar dat kan nog even duren, want mijn video archief is enorm en niet alle banden zijn voorzien van titels (helaas).
Later ben ik ook doorgedrongen tot de scene van de Nederlandse artiestenwereld. Voor de periode dat Hennie Huisman op de televisie was heb ik hem leren kennen en deed ik mee aan de productie van de discotheekversie van zijn beroemde Soundmix en Playbackshow. Het begon in de discotheek Studio 54 in Rotterdam. Soms was ik jurylid en deed ik soms ook mee als artiest. Misschien vermeldenswaardig dat ik de videoregistratie heb gedaan van een van de allerlaatste interviews van Annie Schilder (leadzangeres van de groep BZN) voordat zij de groep verliet. In die periode heb ik ook vele andere bekende Nederlanders leren kennen.

Suriname 1949-1967

De webmaster is geboren en getogen in het Javaanse dorp Bakkie, doorliep daar de openbare lagere school. Vervolgens ging hij naar de Sint Paulus Muloschool in Paramaribo en had een veilig onderdak gevonden in het Rooms-katholieke Taman Putro, een jongensinternaat voor districtskinderen. In 1966 behaalde hij het felbegeerde mulodiploma B-richting. Na een jaar in Suriname gewerkt te hebben - eerst als leerling verpleger (de eerste Javaanse verpleger) in het Sint Vincentius Ziekenhuis, daarna bij Groothandel Kersten en in een apotheek - vertrok hij op 8 november 1967 naar Nederland. In Nederland ontpopte hij zich heel snel van een stille Javaan uit een stil dorp tot haantje de voorste  Javaan in een hem toen nog vreemde wereld. Die vreemde wereld heeft hij snel weten te veroveren.

 Meer over de webmaster
● Mijn Verhaal
● Interview Rotterdams Dagblad
● MusicBox
● Reijnsdorp Bakkie
● Wayangvoorstelling en Semar
● Internaat Taman Putro
● Sana Budaya Paramaribo
● Overdenkingen en mijmeringen
● Het Surinaams Javaans op de radio
● Info in het Archief

1985... Met mijn Amiga op de Nederlandse televisie, bij de Vara
Het was begin 2000 toen ik mijn oude MS-DOS computer voor een nieuwe met Windows besturingssysteem verruilde. Daarvoor was mijn interesse voor de computer heel minimaal. Hoewel, als grafisch ontwerper zat ik dagelijks aan de knoppen van een Apple. Nog een heel wat jaren eerder was ik één van de eersten met een Amiga computer met een voor die tijd bijzondere grafische en animatie mogelijkheden. Compleet met kleurenprinter en een zwart-wit camera. In die tijd was ik ook lid van de Amiga-Club. Met Rob van Albada van het Javaans-Nederlands woordenboek Rob van Albada en Th. Pigeaud. De VARA had omstreeks 1985 een spraakmakend televisieprogramma. Dat programma heette "Het programma". Daarin kwamen bijzondere nieuwsfeiten aan bod. En de Amiga was zo bijzonder dat de VARA er ook aandacht aan wilde besteden. Zo kwam ik via de Amiga-Club terecht in het televisieprogramma "Het Programma" om de spectaculaire mogelijkheden van de Amiga te demonstreren. Samen met een collega grafisch ontwerper van Studio Dumbar in Den Haag - een toonaangevend topontwerpbureau - dat onder meer de visual identity van KPN en en van de Politie bedacht heeft. Ger Dumbar heeft als rijksgecommiteerde mijn eindexamenwerk beoordeeld en goed bevonden, zodat ik mijn diploma van de Academie van Beeldende Kunsten (HBO) te Rotterdam in ontvangst kon nemen. Tot dan als enige student die in drie richtingen tegelijkertijd is afgestudeerd. En... ruim 30 jaren zijn inmiddels voorbijgegaan sinds die tijd en nog steeds sttaat de stille passant uit de stille plantage Bakkie niet stil. Still going strong!

Aankomst in Nederland

Aangekomen in Nederland op 9 november 1967 op Schiphol. Vandaar met de KLM-bus richting Den Haag. Woonde en werkte daar een jaar bij de rijksoverheid. Verhuisde in 1968 naar Zwijndrecht om in Dordrecht naar de middelbare school te gaan. Dat was de HBS (Hogere Burgerschool) Titus Brandsma College.

Discjokey
Begon in Nederland zijn 'artistieke' loopbaan in de weekends als discjockey in een jongerensociëteit te Den Haag. Waarschijnlijk de eerste Javaans Surinaamse discjockey in Nederland. Daarna draaide hij veel op verjaardagen en feestpartijen.

...en verder

Academie van Beeldende Kunsten Rotterdam
De Academie van Beeldende Kunsten Rotterdam heet thans Willem de Kooning Academie. Het is een HBO-opleiding. De webmaster van deze website is afgestudeerd in drie disciplines van de afdeling Publiciteit: grafische vormgeving, fotografische vormgeving en audiovisuele producties. Sinds het bestaan van de Academie als enige geslaagde in drie richtingen tegelijkertijd.

ArtGallery
Als directeur-eigenaar van Bossis Artgallery in Rotterdam deelgenomen aan de actie van de gemeente Rotterdam en de Rotterdamse Kunststichting 'Mooi meegenomen'. Naast werk van anderen verkocht hij ook zijn eigen werk. Gelimiteerde zeefdrukken gemaakt voor onder andere 'De Bijenkorf' Rotterdam. De eerste exposant in zijn gallery was de Amerikaan Jim Chasan. De expostie werd geopend door de cultureel attaché van de Amerikaanse ambassade.

Audiovisuele producties
Tijdens studie aan de Academie Beeldende Kunsten meegewerkt aan de allereerste echte professionele videoclip (van de groep Champagne) die op de televisie is uitgezonden. Hij was ook vaak te vinden in de regiewagen tijdens het Internationaal Filmfestival Rotterdam. Meegewerkt aan producties van bedrijfsfilms als regisseur, scenarioschrijver, belichtingstechnicus, geluidsman en editor.

Muziek
Meegewerkt als manager van een zangeres bij het uitbrengen van singles door platenmaatschappij EMI. Was in die tijd directeur-eigenaar van het boekings- en managementbureau 'Talent Scouting and Talent Promotions'.
Speelde in bands als drummer van de groep 'East Connection' en als percussionist bij 'Poor People Construction'. Schreef later teksten voor onder andere Arti Tutiyanti, de groep Sambatan en Stanlee Rabidin.En schreef ook de tekst 'Ana Suriname Siji', de Javaanse tekst voor het nationale volkslied van Suriname
Meegewerkt aan de discotheek versies van de Soundmix en Playback show van Hennie Huisman voordat hij op de televisie kwam.
Veel tijd met Nederlandse artiesten doorgebracht in geluidsstudio's als de Soundpush studio in Blaricum, EMI in Haarlem en Keulen (Duitsland). De allerlaatste interview van Annie Schilder als lid van de groep BZN afgenomen (eigen productie).

Radio
Thematische radioprogramma-maker en presentator van specifieke Javaanse onderwerpen gedurende een periode van meer dan tien jaren.

Indonesische talen en culturen
Kennis vergaard aan de Rijksuniversiteit Leiden (thans Universiteit Leiden) op het gebied van Indonesische talen en culturen met als specialisatie Javaanse taal en letterkunde. Andere expertise: Semiotiek, parallellie in de syntaxis van verbale en non-verbale communicatie.

Werk
Ontwikkelde samen met ontwikkelingspsychologen voorschoolse en bijschoolse educatief materiaal voor allochtone kinderen en hun ouders (Turken, Marokkanen, Kaapverdiërs en Antillianen). Zit meer dan 30 jaar in het grafische vak als ontwerper, eindredacteur en drukwerkcoórdinator. Bij de overheid in samenwerking met Sdu (voorheen Staatsdrukkerij en Uitgeverijbedrijf en de Rijksvoorlichtingsdienst. Sinds 2000 veel kennis vergaard (autodidact) op het gebied van computers en internet (hardware en software).

...jaartallen

1989... Het idee van BanyuMili is ontstaan in 1989 en verwoord in een gedicht in 1996. 

1990... In 1990 tijdens 100 Jaar Javaanse Immigratie heeft BanyuMili veel werk verzet in Suriname, met name bij Sana Budaya in Paramaribo.

1992 - 1996 Kennis vergaard aan de Rijksuniversiteit Leiden(thans Universiteit Leiden) op het gebied van Indonesische talen en culturen met als specialisatie Javaanse taal en letterkunde. Andere expertise: Semiotiek, parallellie in de syntaxis van verbale en non-verbale communicatie.

1996... Het gedicht 'banyu mili' geschreven.

1998... 'Ana Suriname Siji' geschreven, het nationale volkslied van Suriname in de Javaanse taal.

1998... De term 'Viering' ingevoerd bij de Javaanse Immigratie. Sindsdien is het 'Herdenking en Viering Javaanse Immigratie' in Rotterdam. De term is ook snel ingeburgerd bij andere Javaanse organisaties.

2000... De website BanyuMili op de world wide web gezet, als tweede Javaans Surinaams website. Met de domeinnaam banyumili.com. En wel op 8 november. Op dezelde datum als mijn vertrek uit Suriname in 1967. Maar eigenlijk is er eerder al een website van BanyuMili. Dat was begin april 2000 als experiment. Het webadres was www.planet.nl/~rskromopawiro.

2001... Op vrijdag 20 april 2001 heeft de presentatie plaatsgevonden van het eerste Surinaams Javaans - Nederlands woordenboek in het Academiegebouw van de Universiteit Leiden. De webmaster van BanyuMili heeft meegewerkt aan het inleidende gedeelte van het woordenboek. Samen met Prof. dr. Ben Arps, dr. Willem van der Molen en drs. Ingnatius Supriyanto van de Universiteit Leiden. Het woordenboek is uitgegeven door het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land-, en Volkenkunde (KITLV) te Leiden. De samenstellers zijn Hein Vruggink (Nederland) en Johan Sarmo (Suriname). Het eerste exemplaar werd door Hein Vruggink (in overleg met Johan Sarmo in Suriname) aan Reinier Kromopawiro overhandigd als blijk van waardering voor zijn activiteiten in het streven naar het behoud van de taal en cultuur van de Javanen uit Suriname. In zijn dankwoord aan hem gericht -  uiteraard in het Javaans - zegt Hein Vruggink met zoveel woorden een ambassadeur te hebben gevonden die het Javaans moet blijven promoten. Reinier Kromopawiro heeft naast een toespraak ook gezorgd voor de muzikale omlijsting met zijn gamelangroep Swara BanyuMili.

2001... BanyuMili was met de gamelangroep Swara BanyuMili onderdeel van 'De Caraïben verbeeld', een festiviteit op 22 juni 2001 bij de viering van 150 jaar Koninklijke Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) te Leiden. Samen met een Hindoestaanse tabla bespeler en een Inheemse artiest heeft Reinier Kromopawiro een trommelconcert gegeven.

2004... BanyuMili verzorgde met de gamelangroep Swara BanyuMili de muzikale omlijsting bij de presentatie van de Suriname Jaarkalender 2004. Op de presentatiebijeenkomst heeft Reinier Kromopawiro een 'one man-show' gegeven en de door hem zelf geschreven gedichten (speciaal voor deze festiviteit) voorgedragen. Het thema was water. Een van zijn gedichten is eerder opgenomen in de Suriname Jaarkalender 2002. Van de partij was ook Felix Burleson, de bekende Surinaamse theater en televisie acteur. Ook hij heeft gedichten voorgedragen.

2004... BanyuMili lanceerde het idee om een waardig monument op te richten voor onze Javaanse voorouders.

1994 - 2005... Van 1994 tot en met 2005 heeft BanyuMili heel veel vrijwilligerswerk verzet bij stichting Setasan te Rotterdam. Om het werk van BanyuMili in deze periode voor een ieder enigszins zichtbaar te maken is besloten het op deze pagina neer te zetten. Want 11 jaar vrijwilligerswerk is natuurlijk niet niks. In grote lijnen, want veel werk was, is en zal altijd onzichtbaar blijven.

Kinderen op de eerste plaats... BanyuMili stond en staat altijd klaar voor kinderen. Vanaf 1994 heeft BanyuMili cursus Javaans voor volwassenen en kinderen verzorgd. Kinderen hebben bij BanyuMil een speciale plaats. Naast cursus Javaans verzorgde BanyuMili excursies naar musea, waaronder het Wereldmuseum te Rotterdam en het Rijksmuseum in Amsterdam. Daarnaast kregen de kinderen gamelanlessen en het presenteren van programma's op de radio, zoals op moederdag.

Actief op de radio... Ook op de Rotterdamse Javaanse radio was BanyuMili actief.

Gamelan... BanyuMili heeft de gamelanmuziek populair gemaakt in Rotterdam. Optredens voor bijvoorbeeld Swiss Air in het Congresgebouw te Den Haag, stichting Suriname Kalender en het wereldvermaarde Dunya Festival te Rotterdam waren hoogtepunten uit een mooie periode.

Javaanse Immigratie... BanyuMili was jaarlijks de initiator, promotor van de 'Herdenking en Viering Javaanse Immigratie' in Rotterdam.

2006... BanyuMili lanceerde het idee om een digitaal monument op de website op te richten voor onze Javaanse voorouders.

tot 2010... Werkt continu met het completeren van de website, zowel inhoudelijk als vormgevingstechnisch. Ontdek nieuwe technieken en past die toe. Zoals de mooie multimediaplayer van Jeroen Wijering van Longtailvideo. Maakt korte flashvideo's en adviseert scholieren bij hun keuze in het vervolgonderwijs, HBO of universiteit.