|
|
|
Hoofdpagina |
CULTUUR |
|
|
|
Hoofdpagina |
CULTUUR |
|
|
|
|
|
|
Onder de rubriek Cultuur vallen in principe ook Theater en Muziek. Maar deze zijn vrij uitgebreid. Om het overzichtelijk te houden, worden deze als afzonderlijke rubrieken behandeld. Ook het onderwerp Eten en drinken is uitgebreid en krijgt daarom ook een aparte inhoudsopgave. |
|
Inleiding |
Masak
apa kowé? Als kind stond ik altijd toe
te kijken als mijn moeder aan het koken was. Koken gebeurde vroeger in
ons dorp op houtvuur. In een U-vormige stellage werden stukjes hout met
een lengte van ongeveer een halve meter in de stellage gedrapeerd zodat
het hout na het aansteken mooi brandde. De U-vormige stellage werd
zodanig gemaakt dat de potten en pannen erop gezet konden worden.
Sommige dorpsbewoners kookten op houtskool. Dat waren de welgestelden. Gas was er
niet. De nog meer welgestelden kookten op 'Primus'. Een kooktoestel dat op
petroleum werkte. Men moest het eerst met spiritus aansteken. En als de
brander warm geworden was, moest men dan het
apparaat oppompen. Bij de 'Primus' was er ook een prikker, waarmee men
het gaatje in de brander kon doorprikken als het verstopt raakte.
Benieuwd? |
|
|
|
|
|
|
De kunst van het Javaan-zijn Het is een hele kunst om zich als een Javaan te gedragen. Hieronder een aantal richtlijnen en/of aanbevelingen. Basa is de beleefde taal en tatakrama is de beleefde omgangsmanieren. De code van beleefde taal en beleefde omgangsmanieren noemt men unggah-ungguh. |
|
Basisprincipe unggah-ungguh - in gezelschap geen hogere positie innemen ten opzichte van de omgeving.- Beleefd en beheerst optreden tegenover personen met een hogere maatschappelijke positie. - zich soepel en inschikkelijk gedragen onder gelijken. - zich ongedwongen en hartelijk gedragen onder intimi en - gereserveerd vriendelijk en geduldig optreden tegen personen van geringer maatschappelijk aanzien. Als men zich niet aan deze regels houdt, betekent het dat men ora Jawa of durung Jawa is; immers, men verstaat vooralsnog niet de kunst van het Javaan zijn. Het bijbrengen van de kunst van het Javaan zijn begint onmiddellijk na de geboorte. Een baby, die van alles en nog wat bijgebracht moet worden, is dus durung Jawa. Men pleegt dan ook te zeggen: Yčn isih bayi, ya durung Jawa. Als men nog niet volwassen is, verstaat men dus niet de kunst van het Javaan zijn. Het beheersen van de taal en het correct gebruik ervan is een onderdeel van het Javaan zijn, zeg maar de Javaanse identiteit. Men bezit de Javaanse identiteit als er gehandeld wordt volgens de geldende normen. In alle andere gevallen is men ora Jawa of durung Jawa. Als een volwassen Javaan de eigen moedertaal niet spreekt en de gedragsregels van het Javaan zijn niet toepast, dan is men nog steeds durung Jawa of men zegt het spreekwoordelijk: Wong iku ora Jawa. Als een niet-Javaan - een vreemde dus - de Javaanse taal en omgangsvormen beheerst en het ook laat merken, hoort men vaak 'Wah, wong iku kok Jawa, ya!' Het woord kok wordt in deze toegevoegd, omdat men verbazing wil uitdrukken. |
|
|
