Voor de correcte uitspraak van de Javaanse woorden zie klanksysteem en schrijfwijze

Deel 3 Nebus kembar mayang

De titel 'Nebus kembar mayang' betekent het terugkopen van de kembar mayang. 

Uit de oude verhalen van de wayangtraditie is kembar mayang de belofte die Sri Kresna deed aan de Pendawa lima, de vijf Pendawa-broers. Sri Kresna heeft de Pendawa-broers geholpen bij diens strijd tegen de Korawa's. Het is een belofte die geluk brengt. Uiteindelijk trouwt sang Dananjaya (prins Permadi) met dyah Bratajaya (prinses Subrada).

Daarom wordt tot en met de dag vandaag deze traditie in ere gehouden wanneer er een huwelijk is dat de moeder de kembar mayang terugkoopt. De correcte terminologie die hiervoor gebruikt wordt,is: nebus kembar mayang. De kembar mayang symboliseert een bepaald sieraad of rijke versierselen die geluk brengen. De traditie nebus kembar mayang mag alleen gebruikt worden bij Javaanse huwelijken, dus nooit bij alle andere hoogtepunten in het leven. Maar ook alleen als bruid en bruidegom beiden nog maagd zijn. De kembar mayang moet gemaakt worden door een oude man. Hij mag geassisteerd worden door de vrouwen die hand- en spandiensten verrichten bij de voorbereidingen van het huwelijksfeest. Essentieel is het gebruik van de janur kuning (jonge bladeren van de cocospalm die nog gelig van kleur zijn). De oude man symboliseert Sri Kresna uit de oude verhalen van de wayangtraditie.

De letterlijke betekenissen van de afzonderlijke woorden

kembang is een ngoko-woord en betekent bloem

sekar is het krama-woord van kembang en betekent ook bloem

kembar betekent tweeling (dus van het zelfde geslacht)

gagar is een ngoko-woord en betekent mislukt

gagar is ook een oudjavaans woord en is in het ngoko van het hedendaags Javaans gagrag

gagrag is een ngoko-woord en betekent nieuw of nieuwerwets

anyar is een ngoko-woord en het betekent ook nieuw

énggal is het krama-woord voor gagrag en anyar

gagrag betekenis 1  anyar

nggagrag betekenis 2  van ouderdom in verval geraakt

mayang betekenis 1 bloesem van de aréka, bételpalm

mayang betekenis 2 wayangspelen

kembang-mayang is een rijk versierd bloemstuk gemaakt volgens de Javaanse traditie, maar altijd in een set van twee stukken - daarom wordt het ook kembar-mayang genoemd - uitsluitend gebruik bij huwelijken.

sekar-mayang als kembang-mayang

kembar-mayang als kembang-mayang

gagar-mayang is één enkel rijk versierd bloemstuk gebruikt volgens de Javaanse traditie bij sterfgevallen, maar ook alleen toepasbaar als de overleden persoon niet getrouwd is geweest.