Javaanse beeldend kunstenaars in Suriname

Javaanse beeldend kunstenaars in Suriname treden de laatste jaren bijzonder op de voorgrond. Vooral op het gebied van de schilderkunst  zijn zij goed vertegenwoordigd, maar ook keramisten en driedimensionale beeldende kunstenaars beleven een bloeiperiode.

Het begon in de jaren na de Tweede Wereld oorlog. In deze periode begonnen de Javanen naar buiten te treden met hun cultuur. Eerst kreeg de Javaanse keuken bekendheid, daarna zag men opvoeringen van jaran képang als attractie bij voetbaltoernooien die vaak op zondagen werden gehouden.

Bekende Javaanse beeldend kunstenaars zijn: Soekidjan (Soekie) Irodikromo (schilderijen, tekeningen en batik), Ramin Wirjomenggolo (keramist en houtsnijwerk), Reinier Asmoredjo (schilderijen), Ardie Setropawiro (schilderijen), Paul Irodikromo (jongere broer van Soekie, schilderijen) en Hendrik Kartokario (driedimensionaal).

Kennismaking met Javaanse kunstenaars in 1990

Een belangrijk onderdeel van de festiviteiten was een grote expositie van Javaanse beeldende kunstenaars. Ook met hen heb ik uitvoerig kennisgemaakt en het plan bedacht voor de inrichting van de expositie. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan... ik heb namelijk ook aan dezelfde Academie van Beeldende Kunsten te Rotterdam gezeten als de nu zeer bekende en gewaardeerde kunstenaar Soekie Irodikromo.
Soekie heeft voor de opleiding Tekenen en Schilderen gekozen en ik voor Publiciteitsvormgeving. De afbeelding op de herdenkingstegel 100 jaar Javaanse Immigratie heb ik samen met Soekie ontworpen.

'Gewond in mijn hart'
Enkele jaren geleden had ik in Den Haag tussen neus en lippen door gezegd dat ik Javaanse kunstenaars naar Nederland zou halen om ze in het Wereldmuseum in Rotterdam te laten exposeren. Helaas is mijn idee uitgevoerd door een ander aan wie ik dat gezegd heb. Ik had, tot mijn grote schrik, een uitnodiging gekregen de opening van de expositie bij te wonen.
Ik ben - gewond in mijn hart - niet naartoe geweest. Wat zou ik tegen Soekie (mijn vriend) en de andere Javaanse kunstenaars (mijn vrienden) moeten zeggen? Ik wist daar geen raad mee. En tot nu nog steeds niet. Het moest eruit. Helaas moet ik het op deze manier doen. Dit is waar gebeurd!!!
Reinier Kromopawiro

Vriendschap beeldend kunstenaar Soekie Irodikromo en
Reinier Kromopawiro dateert van 1968

Het is zomer 1968 en mijn (wijlen) neef Tommy nam mij mee naar Rotterdam. Wij woonden in Den Haag. Maar niet bij elkaar. Wij gingen naar een verjaardagsfeest. In die tijd woonde ik in bij een Nederlands gezin. "Een aristocratisch gezin", zei mijn neef. De man was tandarts en zijn vrouw had een baan bij de overheid. Ik werd in het gezin opgenomen. Had mijn eigen slaapkamer, toilet en doucheruimte. Het gezin had twee bloedmooie blonde dochters. Ik was helemaal in mijn sas. Later raakte ik bevriend met een vriendin van de oudste dochter. Ook een beeldschone blondine.

In Rotterdam leerde ik Soekie kennen. In die tijd woonden er weinig Javanen in Rotterdam. Soekie zat op de Academie van Beeldende Kunsten Rotterdam. Hij deed schilderen, tekenen en beeldhouwen. Later studeerde ik ook aan dezelfde academie, maar dan Publiciteitsvormgeving. Zo heette dat toen, nu heet de opleiding Communicatie en Design of iets dergelijks. Sinds die tijd raakte ik bevriend met Soekie. De vriendschap is nooit weggegaan. Tot nu zij wij nog steeds bevriend met elkaar. Als ik in Suriname ben verblijf ik zeker een paar dagen bij hem en zijn gezin. Tijdens 100 jaar Javaanse immigratie in Suriname verbleef ik zowat een half jaar bij hem en zijn gezin. Zijn Nederlandse vrouw kende ik ook al vanaf 1969, denk ik. Hun dochter die nu ook schildert, tekent enovoorts - Sri - leerde ik ook kennen toen ik in Suriname was. Ook de jongere broer van Soekie - Paul - leerde ik in die tijd kennen. Soekie liet mij ook kennismaken met alle andere Javaanse kunstenaars in Suriname.

Later meer over Soekie en mij...