Javanen in diaspora | Visie BanyuMili

Overzicht

Suriname

Immigratie

Taal

Cultuur

Theater

Muziek

Literatuur

Archief

Voorpagina

Webmaster

BanyuMili

Mondiaal Overzicht Javanen in Diaspora

VISIE BANYUMILI
HERDENKING EN VIERING

● Immigrati Hoofdpagina
● Immigraties in Suriname Emancipatiewet
● Javaanse immigratie Onderzoek
● Komst Javanen in Suriname Achtergronden
● Artikelen Javaanse immigratie Downloads
● Laatsten der immigranten Een interview
● Lijst van schepen
● Tijdlijn Herdenking en Viering
● Visie BanyuMili Herdenking en Viering

Visie BanyuMili
Herdenking en Viering Javaanse Immigratie

BanyuMili heeft een eigen visie ontwikkeld voor wat betreft de 'herdenking' Javaanse Immigratie. De term 'viering' is in 1998 door de webmaster bedacht en toegevoegd aan de bestaande term 'herdenking'. 'Viering' als duidelijke afbakening voor de populaire culturele en dansactiviteiten.
In Suriname heet de organisatie Vereniging Herdenking Javaanse Immigratie, beter bekend als VHJI. In Nederland is er Stichji, Stichting Comité Herdenking Javaanse Immigratie.
Tegenwoordig hebben organiserende Javaanse instellingen in Nederland het over 'herdenking en viering'. Sommige over 'viering en herdenking'.

Let wel:
De visie van BanyuMili is slechts de visie van één persoon - de webmaster van deze website - en is bedoeld om discussie op gang te brengen.

“Het bestaan van het heden en dat van de toekomst bestaat uit het bestaan van het verleden. Zonder de geschiedenis van de Javaanse contractarbeiders in Suriname hadden wij niet kunnen bestaan als Javaanse Surinamers.”

Een citaat uit de lezing van Reinier Kromopawiro in 2001 in het Faciliteitengebouw van Universiteit Leiden
bij de presentatie van het Surinaams Javaans - Nederlands woordenboek van Hein Vruggink en Johan Sarmo.
Dat gebeurde op uitnodiging van Dr. Rosemarijn Höfte, hoofd van de Caraïbische afdeling van het KITLV, het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden. KITLV is de uitgever van het woordenboek.
Op 9 Augustus 1890 arriveerden de eerste 94 Javaanse immigranten op Surinaamse (Nederlandse) bodem.
Zij werden tewerkgesteld op de plantages als vervanging van de vrijgekomen slaven na de afschaffing van de slavernij in Suriname (Nederland) in 1863. Vandaag de dag leven zij samen in harmonie, hand in hand met andere waarde landgenoten - Surinamers - in de jonge Republiek Suriname als (Javaanse) Surinamers.
● Lees meer in... 'Hoe wij hier ook samen kwamen'

Overdracht aan kinderen en jongeren op de eerste plaats
BanyuMili heeft van 1994 tot 2006 met Javaanse kinderen en jongeren gewerkt. Naast cursus Javaans kregen zij informatie over de Javaanse cultuur en ondersteunt hen ''in de zoektocht' naar de eigen Javaanse identiteit. Hen werd ook geleerd om toespraken te houden en het presenteren van radioprogramma's. Zowel in het Javaans als in het Nederlands. Ook kregen zij onderricht in het organiseren van de Herdenking en Viering van de Javaanse Immigratie. Die gelegenheid om het werk is sinds 2006 weggevallen en kan BanyuMili helaas het mooie werk niet voortzetten.

Eerst herdenken... en dan pas vieren

Hartverscheurende wantoestanden bij
verscheping Javaanse
contractarbeiders
Rampschip Voorwaarts

Op 29 april 1894 verliet de ss Voorwaarts de haven van Batavia, nu Jakarta, met aan boord 614 contractarbeiders. Gedurende de reis was er veel misgegaan. Het schip was tjokvol en de hygiëne liet veel te wensen over. Er bezweken 32 personen tijdens de overtocht. Nog eens 32 contractanten stierven vlak na aankomst in Suriname en werden er meer dan 80 tot 250 personen in het ziekenhuis opgenomen. Tijdens de eerste vijf jaren zijn er 38 personen overleden en In de daaropvolgende vijf jaren stierven er weer 36 personen.
Dit geval met het ss Voorwaarts is een van de hartverscheurende, ellendige en verdrietmakende toestanden rondom de Javaanse contractarbeiders.
● Lees meer... ss Voorwaarts

Als eerbetoon en uit respect voor hun volharding en
ter nagedachtenis aan hen die het niet hebben gered...

Het bestaan van het heden en dat van de toekomst bestaat uit het bestaan van het verleden. Zonder de geschiedenis van de Javaanse contractarbeiders in Suriname hadden wij niet kunnen bestaan als Javaanse Surinamers.

De website BanyuMili draag ik daarom ook op aan alle
Javaanse contractarbeiders die van 9 augustus 1890 tot en met 13 december 1939 onder barre omstandigheden naar Suriname werden getransporteerd. In het bijzonder aan mijn lieve grootmoeder Toemidja Tomoredjo (zie foto), de moeder van
mijn moeder. Zij kwam in Suriname aan op 22 december 1919 met het schip Madioen I. Net als alle andere Javaanse contractarbeiders was ook zij tijdens het Nederlandse koloniale bewind in Suriname tewerkgesteld op één of meer van de ontelbare Nederlandse plantages. Om zeer zwaar arbeid te moeten verrichten als vervanging van de vrijgekomen slaven na de afschaffing van de slavernij in 1863 in Suriname (Nederland).

Als eerbetoon en uit respect voor hun volharding en ter nagedachtenis aan hen die het
niet hebben gered, herdenken wij hen en vieren wij ook tegelijkertijd feest uit dankbaarheid nazaten te zijn van Javaanse contractarbeiders in de jaarlijkse Herdenking en Viering Javaanse Immigratie in Suriname op 9 augustus. Deze dag kunnen wij beschouwen als onze gezamenlijke geboortedag, De Geboortedag van de Javanen van Suriname. Matur nuwun...

Reinier Kromopawiro
Bedenker, eigenaar en webmaster van BanyuMili
Alléén... voor allen

Daarom
eerst herdenken...
en dan pas vieren!

Herdenken, het plechtige... Vieren, het feestelijke

Herdenking

Pangéling-éling rawuhé wong Jawa ing Suriname (N)
Pangènget-èngeting rawuhipun tiyang Jawi ing Suriname (K)
Dit is het moment van de herdenking. De Javaanse Surinamers herdenken hun voorouders. Hoe zij onder valse voorwendselen werden aangetrokken. De ontberingen tijdens de transporten naar de vertrekhavens (Semarang, Surabaya en Jakarta). De ontberingen tijdens hun verblijf in depots en kelders bij de vertrekhavens. Het tarnsport over grote oceanen. De onhygiënische toestanden aan boord van de schepen. De vele doden tijdens de overtocht met het rampschip Voorwaarts. De beginperiode van hun verblijf in Suriname. Niets was er voor hen geregeld. Zij moesten bivakkeren in dezelfde hutten als waar de dan ex-slaven hebben gewoond. Kortom: De Javaanse Surinamers herdenken al de ellende van en de doden onder de Javaanse contractarbeiders, hun voorouders.

Viering

Nyemuwakaké riwayating bangsa Jawa ing Suriname (N)
Nyemuwakaken riwayating bangsa Jawi ing Suriname (K)
De Javaanse Surinamers vieren hun bestaan als Javaanse Surinamers sinds de keuze van de Javaanse contractarbeiders voor Suriname als hun nieuwe vaderland na de contractperiode. De Javaanse Surinamers zingen dan ook Ana Suriname siji (Er is één Suriname). Het nationaal volkslied van Suriname in het Javaans. Om deze keuze voor Suriname als hun nieuwe vaderland te benadrukken en te vieren. Zonder hun vastberadenheid en doorzettingsvermogen hadden zij niet kunnen bestaan als Javaanse Surinamers.
De Javaanse Surinamers vieren ook hun ontwikkelingen. Persoonlijk, als lid van de Javaanse gemeenschap en als burger van de Republiek Suriname. Vanaf het moment dat de Javaanse contractarbeiders voet aan wal zetten op Surinaamse bodem. Want dit is in feite de geboorte dag van de Javaanse Surinamers.

Voorbeeld dagprogramma

Herdenking
- bezoekers welkom heten door kinderen met korte toespraken in het Javaans en Nederlands
- memorisering waarom Javanen in Suriname zijn terechtgekomen
- 1 minuut stilte voor degenen die het niet hebben gered (voorbeeld: rampschip Voorwaarts)
- samen zingen van 'Ana Suriname Siji' om Javaans eeneheidsgevoel te benadrukken
- dagzegening door een religieuze voorganger en
- een kleine slametan (symbolisch met een paar gerechten op tafel en inzegenen door voorganger)

Viering
- uitleggen waarom 'vieren' (bijvoorbeeld 9 augustus als onze gezamenlijke geboortedag Javaanse Surinamers, blij dat onze voorouders ons heel veel dingen hebben geschonken)
- kort dankwoord aan onze voorouders en bezoekers
- voordrachten gedichten door kinderen
- tekenwedstrijd door kinderen (met gegevens, bijvoorbeeld: Indonesië-boot-Suriname)
- culturele activiteiten
- gezamenlijk eten

Wat zeggen wij tegen elkaar?

Sugeng gotong-royong, rukun lan tresna

In 2002 heeft Reinier Kromopawiro een tekst bedacht die uiting geeft aan de betrokkenheid bij de 'Herdenking en Viering Javaanse Immigratie'. De tekst luidt:"Ngaturaken sugeng gotong-royong, rukun lan tresna ing dinten pangènget-èngeting rawuhipun tiyang Jawi lan nyemuwakaken riwayating bangsa Jawa ing Suriname. Kortweg "Sugeng gotong-royong, rukun lan tresna". Dit is zoveel betekenend als "Ik wens u een gezegend en daadkrachtig vereende krachten, saamhorigheid en genegenheid toe.

Ana Suriname Siji

Kidung Kebangsan Republik Suriname 'Ana Suriname siji'
Het Nationaal Volkslied in het Javaans (niet officieel)

ana Suriname siji
tanah-airku dhéwé
asal-usulé bangsané
siti sing tak-tresnani
gampang-angèl ditandhangi
bareng karo Pangéran
beciké sing ditemeni
dadi iku sing aji

awaké dhéwé rumangsa
padha duwé dhasaré
gotong-royong lan rukuné
iku adaté Jawa
nggolèk urip bebarengan
rina-wengi tulungan
tujuné sing dikarepi
dadi sedulur siji

Get the Adobe Flash Player to see this video.

Tekst geschreven door Reinier Kromopawiro, Rotterdam, Nederland, augustus 1998

Het Monument

Een ander idee en concept van BanyuMili is het oprichten van een waardig monument op Nederlandse bodem in Europa voor de Javaanse contractarbeiders. De geschiedenis van Suriname en dus ook van de Javaanse Surinamers maakt immers deel uit van de grote Nederlandse wereldgeschiedenis. Het monument is de plek waar wij elk jaar naartoe kunnen gaan om gezamenlijk en op waardige wijze te kunnen herdenken, zoals de Nederlanders elk jaar de oorlogsgevallenen herdenken.