Overzicht

Suriname

Immigratie

Taal

Cultuur

 Theater

Muziek

Literatuur

Archief

Voorpagina

Webmaster

BanyuMili

Mondiaal Overzicht Javanen in Diaspora

Basa Jawa

Bahasa Indonesia

MultiMedia

Guestbook

SiteMap

Overzicht
● Van Javaanse contractarbeiders tot Javaanse Surinamers
● Taal en Cultuur én Geschiedenis Javanen van Suriname
● Herdenking en Viering Javaanse Immigratie in Suriname
● Mondiaal Overzicht Javanen in Diaspora
● Suriname, Surinamers en Surinamers in Diaspora

Thematiek
2011 121 Jaar Javaans Eten in Suriname
2012 122 Jaar Javaanse Klederdracht in Suriname

...en voor de komende jaren
2013 123 Jaar Javaanse Muziek in Suriname
2014 124 Jaar Javaans Theater in Suriname
2015 125 jaar Javaanse Taal in Suriname
2016 126 jaar Javaanse Adat in Suriname (geboorte, huwelijk, etc.)
2017 127 jaar Javaanse Levensbeschouwing in Suriname
2018 128 jaar Javaanse Feesten in Suriname
2019 129 jaar Javaanse Gebruiksvoorwerpen in Suriname
2020 130 jaar Javaanse Kunst in Suriname

...en daarna
Dé website BanyuMili is een wereld vol Javaanse werelden

BanyuMili is een zeer persoonlijke en non-profit activiteit van Reinier Kromopawiro en geeft via websites informatie over de taal en cultuur én de geschiedenis van de Javanen van Suriname met een knipoog naar Java, Indonesië, het land waar de voorouders vandaan kwamen. De lyriek in het Javaans is zijn filosofische gedachtegang.

MUZIEK FOTO VIDEO |  JW PLAYER, THE GRID EN NEWSTICKER LICENTIE VOOR BANYUMILI

banyu mili
gesang kuwi tindak terus
kaya banyu mili kaé
barang sing aji kudu di-emi-emi kanthi temen
minangka kanggo anak-putu bésuk
supaya gesang kuwi bisaa tindak terus
kaya miliné banyu kali kaé

stromend water
het leven gaat voort
als stromend water
alles van waarde moet met zorg worden bewaard
voor de komende generaties
opdat dat leven kan voortgaan
net zoals de stroom van een rivier

BanyuMili Het begint met taal... Unesco Taal is verweven met cultuur, met mensen en hun geschiedenis. Het is essentieel om je te uiten en om kennis en cultuur over te dragen.

BANYUMILI 2012 |

Javaanse Immigratie - Arbeid op contract
De eerste  Javaanse contractarbeiders kwamen op 9 augustu 1890 in Suriname aan, 94 in totaal: 61 mannen, 31 vrouwen en twee kinderen.
De laatsten - de zogenaamde vrije immigranten - kwamen op 13 december 1939 met de Kota Gede in Suriname aan. Velen van de nazaten van de Javaanse contractarbeiders wonen nu in Nederland. Drie belangrijke havens op Java die toen een belangrijke rol speelden bij de Javaanse Immigratie zijn: Tanjung Emas van Semarang, Tanjung Perak van Surabaya en Tanjung Priok van Jakarta.

“Het bestaan van het heden en dat van de toekomst bestaat uit het bestaan van het verleden.
Zonder de geschiedenis van de Javaanse contractarbeiders in Suriname hadden wij niet kunnen bestaan als
Javaanse Surinamers.”

Een citaat uit de lezing van Reinier Kromopawiro in 2001 in het Faciliteitengebouw van Universiteit Leiden
bij de presentatie van het Surinaams Javaans - Nederlands woordenboek van Hein Vruggink en Johan Sarmo.
Dat gebeurde op uitnodiging van Dr. Rosemarijn Höfte, hoofd van de Caraïbische afdeling van het KITLV, het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden. KITLV is de uitgever van het woordenboek. Hein Vruggink overhandigde symbolisch het eerste exemplaar aan Reinier Kromopawiro die in hem een ambassadeur heeft gevonden voor de Javaanse taal. En ook als dank. Samen met Prof. Dr. Ben Arps,
Dr. Willem van der Molen en Drs. Ignatius Supriyanto van Universiteit Leiden voorzagen de webmaster het inleidende gedeelte van het woordenboek van nuttig commentaar.

Op 9 Augustus 1890 arriveerden de eerste 94 Javaanse immigranten op Surinaamse (Nederlandse) bodem.
Zij werden tewerkgesteld op de plantages als vervanging van de vrijgekomen slaven na de afschaffing van de slavernij in Suriname (Nederland) in 1863. Elk jaar wordt de Javaanse immigratie herdacht.

Op verschillende locaties in Suriname worden activiteiten georganiseerd. De officiële herdenking is in Paramaribo. Dat gebeurt onder auspiciën van de Vereniging Herdenking Javaanse Immigratie (www.vhji.org). De activiteiten worden vooral geconcentreerd op Sana Budaya, het Javaans Cultureel Centrum waar ook het officiële monument staat. Het complex is mede tot stand gekomen door inspanningen en financiële steun van de Indonesische Ambassade (www.kbri-paramaribo.sr).
Bij de Herdenking 100 Jaar Javaanse Immigratie in 1990 heeft de webmaster een jaar lang Sana Budaya mee helpen opbouwen (ook letterlijk, zoals het ophogen van het terrein) en het organiseren van de activiteiten.

In Nederland herdenken talrijke Javaanse organisaties in het land afzonderlijk. In Rotterdam gebeurt dat tegenwoordig door Stichting Barr (www.stichtingbarr.nl). In het verleden door Stichting Setasan (inmiddels opgeheven) in nauwe samenwerking met BanyuMili. Drie van de vele organisaties in Nederland zijn een samenwerking aangegaan in Stichting Comité Herdenking Javaanse Immigratie (www.stichji.javanen.nl).

LEES MEER 'OVERZICHT' IN
● Geschiedenis, Taal en Cultuur Javanen van Suriname
● Herdenking en Viering Javaanse Immigratie in Suriname

De eerste stap van de Javaanse immigranten op Surinaamse bodem kunnen wij ook beschouwen als de geboorte van de Javaanse Surinamers als groep. Met de komst van de Javaanse immigranten is Suriname een nieuwe taal en cultuur rijker geworden. Dit moet elk jaar weer op 9 augustus tot uiting komen. In 1997 heeft de webmaster daarom de toevoeging 'viering' bedacht.

Herdenken... én Vieren

Herdenking en Viering Javaanse Immigratie is geboren. Deze mooie gedachte en de betekenis ervan wordt in 1997 voor het eerst in de praktijk gebracht en wel in Rotterdam door de toenmalige Stichting Setasan in nauwe samenwerking met BanyuMi. Javaanse kinderen staan hierin centraal en treden zij bij die gelegenheid op de voorgrond met toespraken in het Javaans (zeer uniek) en in het Nederlands.
'Ana Suriname Siji' - het volkslied van Suriname in het Javaans en in 1998 door Reinier Kromopawiro geschreven - is de kroon op die mooie gedachte. Maar altijd... Eerst herdenken en dan pas vieren.
● Lees meer... Visie BanyuMili

Grotere kaart weergeven

Javaanse Immigratie in Suriname zoals die door BanyuMili in woord en beeld wordt gebracht
Een Javaans gezin met kind in de sléndang en wat handbagage.
Met het schip reizend over stromende wateren en niet wetende waar het terecht zal komen. Samen turend naar verre horizonnen die er niet meer zijn. Uiteindelijk zet het voet aan wal op Surinaamse bodem. Op 9 augustus 1890. De zon en de maan zijn met hen meegereisd en ook bij hen gebleven.

“Migraties van Javaanse contractarbeiders naar Suriname en migraties van Javaanse Surinamers naar Indonesië, Nederland en naar andere landen van de wereld maken deel uit van het grotere geheel van Javanen in diaspora.”

Het Mondiaal Overzicht Javanen in Diaspora geeft aan welke plaats de geschiedenis van de Javanen van Suriname inneemt in het grotere geheel van Javanen in diaspora. Weinig bekend is bijvoorbeeeld dat tussen 1900 en 1938 Javanen van Java, Indonesië, ook als arbeiders op contract naar Nieuw-Caledonië gingen. En de transmigraties van Javanen van Java naar andere eilanden van Indonesië. De literatuur spreekt ook van 'het gebruik van Javanen'.
Speciaal voor Javanen in Diaspora heeft de webmaster van BanyuMili een aparte website erbij gemaakt en heet javanenindiaspora.net. Een ander fenomeen is Surinamers in diaspora.

“Migraties van Javaanse Surinamers naar Indonesië, Nederland en naar andere landen van de wereld maken natuurlijk ook deel uit van Surinamers in diaspora.”

In 1935 telde Nederland zo'n 200 Surinamers; ze waren student, sporter of jazzmuzikant. Na 1945 kwamen steeds meer Surinaamse jongeren uit de Creoolse (Afro Surinaamse) en Joodse elite in Amsterdam of Leiden studeren. De Surinaamse gemeenschap in Nederland telde in 2008 volgens het CBS 335.779 leden. Lees meer in Wikipedia, Geschiedenis van de Surinamers in Nederland.

In de eerste helft van de jaren zestig gingen de eerste nazaten van Javaanse contractarbeiders - Javaanse Surinamers - naar Nederland. In 1967 was slechts een handjevol Javaanse Surinamers in Nederland die in Den Haag, Rotterdam en Amsterdam woonde. In 1969 woonden er ongeveer twaalf Javaanse Surinamers in Rotterdam. Grote stromen Javaanse Surinamers kwamen vlak voor en na de onafhankelijkheid van Suriname op 25 november 1975. Dat jaar is dan waarschijnlijk het officiële jaar van de Immigratie van Javaanse Surinamers in Nederland. Thans wonen er ongeveer 30.000 Javaanse Surinamers in Nederland. Over het land verspreid zijn zij geruisloos geïntegreerd in de complexe multiculturele Nederlandse samenleving.

LEES MEER 'OVERZICHT' IN
● Mondiaal Overzicht Javanen in Diaspora
● Suriname, Surinamers en Surinamers in Diaspora

● PDF... Ongeveer 100 namen en adressen van Javaanse Surinamers die nu (situatie 2007) in Indonesië wonen

NIEUWS, ANDERE BERICHTEN, TIPS... ÉN NOG VEEL MEER

Tips
● Kalender De Javaanse tijdrekening
● Javaanse immigratie Onderzoeskresultaten
● Eten en drinken De Javaanse keuken en de taal van koken en eten
Uniek van dit artikel: Het bevat meer dan 100 Javaanse woorden met vertaling in het Nederlands. Van nandur pari (rijstplanten) tot mlenyèk (papperig). Inmiddels zijn er meer dan 500 Javaanse woorden met vertaling op deze website.

Digitale krant uit Suriname
Digitale kranten van de Afdeling Cultuurstudies van het Directoraat Cultuur van het Ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling in Suriname
● Digitale krant 1
● Digitale krant 2
● Digitale krant 3

Baki op Java en Baki (Bakkie) in Suriname
Het dorp Bakkie of Baki in Suriname ligt in het district Commewijne. De meeste inwoners waren en zijn nog steeds Javanen. Officieel heet de plantage Reynsdorp en is vernoemd naar de stichters van de plantage, Nicolaas en Hermannus Laurens Reynsdorp. De plantage is in 1730 gesticht. Waar de naam Bakkie of Baki vandaan komt, is echter tot op heden niet bekend. Zie ook... Bakkie (Baki) Reynsdorp
BanyuMili heeft ontdekt dat er op Java een dorp is dat Baki heet en iets ten zuidwesten van Solo (Surakarta) ligt. Van een persoon uit de groep van 94 personen - de eerste groep 94 Javaanse contractarbeiders die op
9 augustus 1890 voet aan wal zette in Suriname -  komt uit het dorp Baki op Java. In het Nationaal Archief staat vermeld dat haar of zijn woonplaats voor vertrek Baki is. Zie onderzoek Paul Mangoenkarso. BanyuMili is nog niet achter gekomen hoeveel personen uit Baki op Java naar Suriname zijn gegaan. Het zou mogelijk meer dan één zijn en dat ze dan ook toevalligerwijs op Reynsdorp zijn tewerkgesteld... en noemden zij de plantage Reynsdorp waar ze zaten Baki (Bakkie) als hun plaatsaanduiding. Het onderzoek wordt voortgezet.

Javaanse klederdracht
De Javaanse klederdracht heeft dit jaar de aandacht van de webmaster. Vanwege 122 jaar Javaanse immigratie in Suriname. De eerste aanzet is gemaakt met een Javaanse woordenlijst met Nederlandse vertaling. Inmiddels is dat bekend als zijn unieke vertrekpunt van al zijn activiteiten op deze website. De klederdrachtpagina is nog niet af, maar neem alvast een kijkje. Bijdragen zijn welkom. Mail naar: reinsdorp@hotmail.com
● 2012 122 Jaar Javaanse Klederdracht in Suriname

Andere werelden
Bezoek ook andere werelden: Noord-Amerika, Caribbean, Zuid-Amerika, Europa, Afrika,
Midden-Oosten, Azië en Oceanië
● Bij BanyuMili via LongTail.tv... Klik hier!

BanyuMili Live Broadcasting
Zo nu en dan is er een live uitzending (livestream op internet)
op lokatie of geïmproviseerde studio.

Monument Ter Herdenking van de Javaanse Immigratie in Suriname op het terrein van Sana Budaya in Paramaribo.

Atas nama Masyarakat Suriname Keturunan Jawa, webmasternya situsweb BanyuMili dan saya sendiri Reinier Kromopawiro ingin menguncapkan banyak terima kasih kepada Kedutaan Besar Republik Indonesia di Paramaribo. Istimewa pula Bapak Duta Besar Soekadari Honggowongso alm. mengenai bantuannya untuk memberdirikan Sana Budaya serta membantu Vereniging Herdenking Javaanse Immigratie (VHJI) pada waktu Peringatan 100 Tahun Imigrasi Jawa di Suriname selama tahun 1990. Juga banyak terima kasih tentang semua bantuan-bantuan ekonomis dan hal-hal budaya yang langkahnya dimulaikan sejak awal tahun 1976 oleh Bapak Kuasa Usaha Utoyo Sutoto untuk perkembangan dan menaikkan derajat Masyarakat Suriname Keturunan Jawa.

● Lees meer... Sana Budaya Paramaribo

De webmaster had ook contact met de Indonesische Ambassade in Nederland. Hij interviewde Bapak Kadarisman, de toenmalige ambassadeur van Indonesië in Nederland. Een bijzondere en memorabele ontmoeting in de ambassadeurswoning te Wassenaar op de Onafhankelijksdag van Indonesië op 17 augustus 1997.

BanyuMili heeft in 1990 een jaar lang alles van dichtbij meebeleefd. En meegeholpen om Sana Budaya, inclusief het monument op tijd klaar te krijgen en veel opgetekend bij de Herdenking 100 Jaar Javaanse Immigratie in Suriname. En een jaar lang samenwerken met de bekende beeldende kunstenaar Soekie Irodikromo (bevriend sinds 1967) is een eer. Wat velen niet weten is dat de Indonesische Ambassade veel ondersteuning verleent aan de Vereniging Herdenking Javaanse Immigratie (VHJI).
BanyuMili spreekt een woord van dank uit aan de Indonesische Ambassade, namens de gehele Javaanse gemeenschap. Voor de economische en culturele bijdrage sinds 1976 beginnende bij de Gevolmachtigd Minister van Indonesië Bapak R. Utoyo Sutoto tot heden (2012) waarbij de Indonesische Republiek vertegenwoordigd wordt door Ambassadeur Bapak Drs. Nur Syahrir Rahardjo.

● Lees meer... Sana Budaya Paramaribo

Mijn hartelijke dank aan alle bezoekers, andere geïnteresseerden en al degenen die mooie berichten hebben achtergelaten in het Gastenboek. En dank aan Hillary de Bruin van de afdeling Cultuurstudies van het Ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling in Suriname voor haar aanmoedigingen en complimenten. Zij verwijst studenten en scholieren in Suriname die bij haar met vragen komen bij sommige gevallen door naar BanyuMili.
De website wordt tevens gebruikt als onderdeel van 'bestudeer object' New Media door studenten van de studie Indonesische Talen en Culturen van Prof. Dr. Ben Arps, hoogleraar Universiteit Leiden. Voorheen Rijksuniversiteit Leiden waar de webmaster veel kennis heeft geconsumeerd over Indonesische Talen en Culturen en Javaanse Taal en Letterkunde..

Woord van dank aan Paul Mangoenkarso voor zijn talrijke interessante onderzoeken die hij aan BanyuMili voor publikatie beschikbaar stelt. Ook dank aan alle andere wetenschappers, onderzoekers en studenten en met name Ingrid Mitrasing, Denise Schinagle, Kenneth Donk en Astrid Runs voor hun mooie bijdragen. Met hun bijdragen onderstrepen zij het belang van BanyuMili... Een boeiende wereld.

BanyuMili is een eenmansactiviteit. De website wordt met de nodige zorgvuldigheid gemaakt. Toch kunnen er, onbedoeld, fouten ingeslopen zijn. Ook kunnen er dode links voorkomen. Deze links leiden niet naar de gewenste pagina's. Rapporteer deze en alle andere onvolkomenheden via reinsdorp@hotmail.com. Mijn hartelijke dank aan degenen die moeite en tijd hebben genomen om ze te rapporteren. Ook alvast mijn dank aan degenen die BanyuMili Javanen van Suriname op Facebook leuk vinden.

Mijn dank gaat vooral uit naar hogere krachten die mij in het jaar 2000 die kracht gaven om met de website BanyuMili te beginnen. En zonder hun bijzondere krachten zou ik het doorzettingsvermogen moeten missen om er met dezelfde enthoudisame mee door te gaan.

Begin 2000 experimenteerde ik gretig met het fenomeen internet. In april 2000 stonden de eerste pagina's van BanyuMili online en maakte de wereld op 8 november 2000 kennis met een complete website over de taal en cultuur én geschiedenis van de Javanen van Suriname. BanyuMili heeft de Javanen van Suriname op de wereldkaart gezet. In het ritme van de tijd.
Nu, twaalf jaar later straalt de wereld van BanyuMili nog immer tussen de wereldsterren.

BanyuMili is... taal en cultuur én geschiedenis van de Javaanse contractarbeiders in Suriname. Zij reisden over grote oceanen en wereldzeeën. Verdrietig en soms ook hoopvol vertrokken zij uit Java, Indonesië. In de glinstering van het stromende water reisden de zon en de maan met hen mee. En na jarenlange zware beproevingen te hebben doorstaan, hebben velen van hen uiteindelijk warm kunnen nestelen in een nieuwe boeiende wereld die Suriname heet.
De zon en de maan zijn bij hen gebleven.

BanyuMili... Een boeiende wereld

Dit gedicht in het Surinaams met vertaling
draag ik op aan ons mooi Suriname

Sranan watra

yu seki
yu tiri
yu sowtu
yu switi
yu kowru
yu waran
yu gwe
yu kon
Sranan watra
yu e tan

Surinaams water

je schudt je hevig
jij bent roerloos stil
je proeft zoutig
jij  smaakt zoetig
je voelt koud aan
jij bent warm
je gaat
jij komt terug
Surinaams water,
jij blijft (altijd bestaan)

● Tip... Interview webmaster in het Rotterdams Dagblad van 31 december 1999. Op de drempel van de magische eeuwisseling 1900 naar 2000