www.javanenvansuriname.info

HOME SECONDHOME NIEUWS BASA JAWA BAHASA INDONESIA MULTIMEDIA WEBMASTER SITEMAP
 

DIASPORA

rupa = uiterlijk

DIASPORA INDONESIA

 Diaspora Indonesia
Javanen in diaspora
Javanen naar Suriname
Migraties Javaanse Surinamers
Maak kennis met BanyuMili
Erfgoed en 'Oral History'
Contacten met thuisland
Woord van dank
Wie zijn wij Surinamers

 

 

Javanen naar Suriname

 

De ontdekkingsreiziger Alonso de Hojeda bezocht Suriname in 1499. In 1593 neemt Domingo de Vera Suriname in bezit voor de Spaanse koning. Het begin van de kolonisatie van Suriname door Spanjaarden, Fransen, Engelsen en Nederlanders. Suriname werd in 1665 een Engelse kolonie. In 1667 veroverde Abraham Crijnssen Suriname op de Engelsen. In 1799 was Suriname onder Engels gezag. Dit duurde tot 1816. In dat jaar werd Suriname officieel Nederlandse kolonie. In 1830 deden ongeveer 40.000 slaven zwaar werk op de vele Nederlandse plantages.
In 1862 aanvaardde het Nederlandse Parlement een wetsontwerp waarin de slavernij in de Nederlandse koloniŽn werd afgeschaft. De Emancipatiewet in Suriname trad in 1863 in werking. Op 1 juli 1863 werd de slavernij afgeschaft. Hierdoor werden de 36.000 slaven vrije burgers. Om de productie op de plantages voort te zetten werden contractarbeiders uit AziŽ aangetrokken. In die tijd waren er nog 200 plantages in bedrijf, merendeel suiker- en cacao-ondernemingen. In 1873 kwamen de Brits-Indische immigranten (Hindoestanen) naar Suriname. Eerder kwamen Nederlandse boeren (in 1845) en Chinezen uit Java en Portugezen (in 1853) naar Suriname. Zij waren niet geschikt om op de plantages te werken.

 


De Kota Gede van de Rotterdamse Lloyd
Lees meer... Javaanse immigratie in Suriname
Javaanse Immigratie in Suriname 1890-1940

De eerste Javaanse contractarbeiders kwamen op 9 augustus 1890 in Suriname aan, 94 in totaal: 61 mannen, 31 vrouwen en twee kinderen. Na een contractperiode van vijf jaar konden zij een nieuw contract aangaan, teruggaan naar Java of kiezen voor een definitief verblijf in Suriname.

De Kota Gede van de Rotterdamse Lloyd gebouwd in 1928. Het laatste schip dat Javaanse immigranten uit Java naar Suriname bracht. De laatste zogenaamde vrije immigranten kwamen op 13 december 1939 in Suriname aan. De drie havens op Java die toen een belangrijke rol speelden bij de migratie van Javanen waren: Tanjung Emas (Semarang), Tanjung Perak (Surabaya) en Tanjung Priok (Jakarta).

 

 

Javaanse migranten in Suriname circa 1932
Foto is met speciale toestemming geplaatst. Bron: Collectie Buku Bibliotheca Surinamica.

 

PDF... Ongeveer 100 namen en adressen van Javaanse Surinamers die nu (situatie 2007) in IndonesiŽ wonen

 

 

Herdenking
Javaanse immigratie in Suriname 1890-1940

Op verschillende locaties in Suriname worden activiteiten georganiseerd. De officiŽle herdenking is in Paramaribo. Dat gebeurt onder auspiciŽn van de Vereniging Herdenking Javaanse Immigratie (www.vhji.org). De activiteiten worden vooral geconcentreerd op Sana Budaya, het Javaans Cultureel Centrum in Paramaribo waar ook het officiŽle monument staat. Het complex is mede tot stand gekomen door inspanningen en financiŽle steun van de Indonesische Ambassade (www.kbri-paramaribo.sr).
Bij de Herdenking 100 Jaar Javaanse Immigratie in 1990 heeft de webmaster een jaar lang Sana Budaya mee helpen opbouwen (ook letterlijk, zoals het ophogen van het terrein) en het organiseren van de activiteiten.
In Nederland herdenken talrijke Javaanse organisaties in het land afzonderlijk. In Rotterdam gebeurt dat tegenwoordig door Stichting Barr (www.stichtingbarr.nl). In het verleden door Stichting Setasan (inmiddels opgeheven) in nauwe samenwerking met BanyuMili. Drie van de vele organisaties in Nederland zijn een samenwerking aangegaan in Stichting Comitť Herdenking Javaanse Immigratie (www.stichji.javanen.nl).

Visie... BanyuMili spreekt van Herdenking en Viering

Herdenken... Als eerbetoon en uit respect voor de volharding tijdens hun erbarmelijke periode herdenken wij hen en ter nagedachtenis aan diegenen die het niet hebben gered. Wij denken bijvoorbeeld aan het rampschip Voorwaarts. Herdenken doen wij met gepaste attitude.

Vieren... Wij vieren ook uitbundig feest uit dankbaarheid en trots nazaten te zijn van Javaanse contractarbeiders. Zij namen immers hun mooie eigen taal en cultuur mee naar Suriname die wij nu dagelijks in ons dragen als natuurlijk verkregen persoonlijke bagage van thuis.
De historische datum 9 augustus 1890 kunnen wij gevoegelijk beschouwen als onze gezamenlijke geboortedag... De geboortedag van de Javaanse Surinamers als groep. Als Bangsa Jawa in Suriname.
Bij 'herdenking' en 'viering' staan Javaanse kinderen centraal bij BanyuMili en treden zij bij die gelegenheid op de voorgrond met toespraken in het Javaans en in het Nederlands. Het volkslied van Suriname in het Javaans ó 'Ana Suriname Siji'  ó  is in 1998 door Reinier Kromopawiro geschreven.
Lees meer... Visie BanyuMili Herdenking Javaanse Immigratie

Rampschip Voorwaarts... Op 29 april 1894 verliet de ss Voorwaarts de haven van Batavia met aan boord 614 contractarbeiders. Gedurende de reis was er veel misgegaan. Het schip was tjokvol en de hygiŽne liet veel te wensen over. Er bezweken 32 personen tijdens de overtocht. Nog eens 32 contractanten stierven vlak na aankomst in Suriname en werden er meer dan 80 tot 250 personen in het ziekenhuis opgenomen. Tijdens de eerste vijf jaren zijn er 38 personen overleden en in de daaropvolgende vijf jaren 36 personen.
Lees het artikel van Paul Mangoenkarso... In 1894 met de Voorwaarts naar Suriname [PDF]

Thematiek

2011 121 Jaar Javaans Eten in Suriname
2012 122 Jaar Javaanse Klederdracht in Suriname
...en voor de komende jaren
2013 123 Jaar Javaanse Muziek in Suriname (gamelan, popjawa, surja pop, etc.)
2014 124 Jaar Javaans Theater in Suriname (wayang kulit, wayang wong, ludrug, jaran kepang, etc.)
2015 125 jaar Javaanse Taal in Suriname
2016 126 jaar Javaanse Adat in Suriname (geboorte, huwelijk, etc.)
2017 127 jaar Javaanse Levensbeschouwing in Suriname
2018 128 jaar Javaanse Feesten in Suriname (tayuban, wayangan, ludrugan, joged sikep, etc.)
2019 129 jaar Javaanse Gebruiksvoorwerpen in Suriname
2020 130 jaar Javaanse Kunst in Suriname
...en daarna
BanyuMili ťn de website BanyuMili is een wereld vol Javaanse werelden!

Om erover na te denken

Op 13 december Pungkasane Imigrasi Jawa ing Suriname, het herdenken en vieren van het einde van de Javaaanse immigratie in Suriname, het einde van arbeid op contract. Men zou het kunnen vergelijken met Keti-Koti op 1 juli, het herdenken en vieren van de afschaffing van de slavernij in Suriname. Keti-Koti in Suriname heet officieel Dag der Vrijheden. Een feestdag voor alle Surinamers en niet alleen voor de nazaten van de slaven. In Nederland wordt ook het einde van de Tweede Wereldoorlog herdacht en gevierd.
Maar voor alle drie gevallen... Altijd eerst herdenken en dan pas vieren. Een eventueel standbeeld voor het einde van arbeid op contract zou Rebo moeten heten, want 13 december 1939 viel op een woensdag. Het standbeeld Keti-Koti in Suriname heeft de naam Kwakoe, omdat 1 juli 1863 op een woensdag viel en dat is 'kwakoe' in het Ghanese Akan. Het volk Akan zijn de voorouders van de slaven. Arbeid op contract is hetzelfde soort werk als dat van de slaven, vandaar deze episode.

 

 

 
DIASPORA  SURINAME  IMMIGRATIE  TAAL  CULTUUR  THEATER  MUZIEK  LITERATUUR  ARCHIEF
HOME  SECONDHOME  NIEUWS   BASA JAWA   BAHASA INDONESIA   MULTIMEIDA  WEBMASTER   SITEMAP