Nationaal Archief van Suriname.
Archieven van overheidsinstellingen en particulieren. Bij het Nationaal Archief kunt u archieven raadplegen vanaf de periode 1846.

Nationaal Archief van Nederland.  Heel veel materiaal over velerlei zaken van het Koninkrijk der Nederlanden. Waaronder ook duizenden oude foto's uit de koloniale tijd en uit de periode dat Suriname koninkrijksdeel was.

Historische Database Suriname. Persoons- en gezins-gegevens van mensen die in de tweede helft van de negentiende en in de twintigste eeuw (tot aan de Tweede Wereldoorlog) als contractarbeider naar Suriname zijn vertrokken.

Universiteit Leiden.
Aan deze universiteit kan men terecht voor de studie Indonesische talen en culturen met als specialisatie Javaanse taal en cultuur.

Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volken-kunde. Veel literatuur van Suriname en de rest van het  Caraibisch gebied.

Boeken verkrijgbaar bij KITLV Leiden
Klik hier voor meer info

Dit is de hoofdpagina van de rubriek Taal
Zie de onderwerpen bij'Inhoud van deze site' onder Taal

Wat is taal en het Javaans van Suriname

Taal is niet anders dan het voortbrengen van luchttrillingen
Taal is een uiterst ingewikkeld onderwerp van studie. Taal in het verleden en het ontstaan ervan. Het spreken van taal is in feite niets anders dan het teweegbrengen van luchttrillingen. Trillingen in de vorm van geluidsgolven. Nadat ze geuit zijn verdwijnen ze onmiddellijk: spoorloos, ontastbaar, onzichtbaar en ongrijpbaar. Taal kan slechts worden vastgelegd via het schrift of door middel van opname apparatuur. Waarschijnlijk waren het de Soemeriërs die taal als eersten optekenden. Soemeniërs was een volk dat leefde in Mesopotamië 3000 jaar voor Christus. Alle gebruikers van taal van voor die tijd zwijgen reeds lang. Hun stemmen zijn verstomd en hun woorden verstorven.

Talen sterven in alarmerende tempo uit
Artikel uit het Algemeen Dagblad  van 21 juni 2001
In de toekomst zal het steeds moeilijker worden om iemand te vinden die 'dankjewel' kan zeggen in de taal van de Navajo-indianen: ahehee. Het kia ora, waarmee de Maori's elkaar begroeten, zal over enige tijd niet meer worden gehoord. En ook het Cornish kan uitsterven: Me na vyn cows Sawsnak! (Ik wil geen Engels spreken). Van de 6800 talen die in de wereld worden gesproken, kan de helft tot 90 procent aan het einde van deze eeuw uitgestorven zijn. Dat heeft een onderzoeker van het World Watch Institute becijferd. Sommige talen hebben te weinig gebruikers om te overleven. Andere verdwijnen door oorlogen, natuurrampen, of omdat er een verbod geldt op het gebruik ervan. De helft van alle talen hebben minder dan 2500 gebruikers. Een taal moet volgens Unesco door ten minste 100.000 mensen worden gesproken, wil ze van generatie op generatie kunnen worden doorgegeven. Udihe, Eyak en Arikapu worden respectievelijk gesproken in Siberië, Alaska en het Amazonewoud, maar zijn al praktisch uitgestorven. Udihe heeft nog maar 100 gebruikers. Arikapu wordt door zeggen en schrijven zes mensen gesproken, terwijl de 83-jarige Marie Smit uit Anchorage de enige ter wereld is die het Eyak nog machtig is.

Als een taal uitsterft, raken taalkundigen en antropologen rijke bronnen kwijt over de geschiedenis van een volk, hun kennis en hun verplaatsingen. Dat talen uitsterven is niet nieuw, duizenden zijn er al verdwenen. "Wat bijzonder is, is dat het nu in zo'n alarmerend  tempo gebeurt", zegt Megan Crowhurst, voorzitter van het Taalkundig genootschap van het Amerikaanse comité voor bedreigde talen. Overal ter wereld worden pogingen ondernomen om een bedreigde taal nieuw leven in te blazen. In 1983 werd in Hawaï de organisatie Aha Punana Leo opgericht, die zich ten doel stelde om de bevolking weer Hawaiiaans te leren. De taal was bijna uitgestorven nadat VS het land in 1898 had ingelijfd en leraren had verboden onderwijs in het Hawaiiaans te geven. Twee jaar geleden deden de eerste leerlingen eindexamen die tijdens de hele schooltijd in de eigen taal les hadden gehad. Nu spreken 7 tot 10.000 Hawaiianen Hawaiiaans, tegen minder dan 1000 in 1983.

Elders wordt gepoogd het Cornish nieuw leven in te blazen, de taal van Cornwall in Engeland, en in Mexico wordt hetzelfde geprobeerd met de oude taal van de Maya's. Het Hebreeuws ontwikkelde zich in de afgelopen eeuw van een schrifttaal tot het landstaal van Israël, gesproken door vijf miljoen mensen.

In Suriname worden meer dan vijftien talen gesproken, waaronder het Javaans
Met de migratie van Javaanse contractarbeiders is het Javaans van Indonesië in Suriname terechtgekomen. Echter, de migranten kwamen  uit verschillende gebieden van Indonesië die hun eigen dialectische varianten kennen. Onder de immigranten waren Javanen uit Midden-Java, Soendanezen (West-Java), Madoerezen van het eiland Madoera en Javanen uit Oost-Java. In de beginjaren van de aanwezigheid van de immigranten in Suriname heeft de eerste mengeling plaatsgevonden van die verschillende lokale dialecten uit Indonesië.
Lees meer over... Het ontstaan van het Javaans van Suriname