Home > Theater > Jaran képang

Berichten
Wetenswaardigheden
Gewone verhalen

Hoofdmenu

Immigratie Hoofdpagina
Immigraties in Suriname Emancipatiewet
Javaanse immigratie Onderzoek
Komst Javanen in Suriname Achtergronden
Artikelen Javaanse immigratie Downloads
Laatste der immigranten Een interview
Koloniale administratie Lijst van schepen
Tijdlijn Herdenking en Viering...
Visie BanyuMili Herdenking en Viering...

Suriname Hoofdpagina
Republiek Suriname
Wapen en vlag
Nationaal volkslied
Talen van Suriname
Tijdlijn Historische gebeurtenissen
Toerisme in Suriname
Suriname op Google Maps

Taal Hoofdpagina
Javaans van Indonesië en Suriname
Javaans van Suriname Geschiedenis
Javaans van Suriname Klanksysteem
Javaans van Suriname Dagelijks gebruik
Javaans van Indonesië Geschiedenis
Javaans van Indonesië Klanksysteem
Javaans van Indonesië Dagelijks gebruik
Woordenlijst Javaans-Nederlands
Woordenlijst Nederlands-Javaans

Cultuur Hoofdpagina
Feest Vereende krachten en saamhorigheid
Huisvlijt Javaanse gebruiksvoorwerpen
Huwelijk Ceremonies en gebruiken
Huwelijk Ceremonies en betekenissen
Huwelijk Nebus kembar mayang
Kalender De Javaanse tijdrekening
Kejawèn Traditionele geloofsovertuiging
Kunst Moderne Kunst
Mysticisme Het innerlijke geloof
Slametan Levenscyclus en hoogtijdagen

Muziek Hoofdpagina
Gamelan Unicum in het Caribisch gebied
Pop Jawa De muziek op de Javaanse radio
Terbangan Van religieus naar populair

Theater Hoofdpagina
Dans Taal der bewegingen
Jaran képang Rituele dans
Ludrug Volkstoneel met zang en dans
Tayub Danspartij met dansvrouwen
Wayang Het Javaanse schimmenspel
Wayang Wayangvormen en repertoire
Wayang Opstelling poppen bij voorstelling
Wayang Wayangvoorstelling en Semar
Wayang Gebruikte termen

Boeken Hoofdpagina
Woordenboek Javaans van Suriname
Boekbeschrijvingen KITLV
Nog meer boeken
Ana-Ku Ngalimoen Gast

Archieven Hoofdpagina
Historische Database Suriname
Database Javaanse immigranten
Nationaal archief Suriname
Nationaal archief Nederland
Universiteit Leiden
KITLV Leiden
Meer archieven en informatiebronnen

BanyuMili Hoofdpagina
Waarom BanyuMili
 De webmaster
Bakkie... Reijnsdorp
Internaat Taman Putro
Interview Rotterdams Dagblad
Sana Budaya Paramaribo
Terug naar Bakkie
Overdenkingen
Basa Jawa Pagina in het Javaans
Bahasa Indonesia Pagina in het Indonesisch

Nationaal Archief van Suriname.
Archieven van overheidsinstellingen en particulieren. Bij het Nationaal Archief kunt u archieven raadplegen vanaf de periode 1846.

Nationaal Archief van Nederland.  Heel veel materiaal over velerlei zaken van het Koninkrijk der Nederlanden. Waaronder ook duizenden oude foto's uit de koloniale tijd en uit de periode dat Suriname koninkrijksdeel was.

Historische Database Suriname. Persoons- en gezins-gegevens van mensen die in de tweede helft van de negentiende en in de twintigste eeuw (tot aan de Tweede Wereldoorlog) als contractarbeider naar Suriname zijn vertrokken.

Universiteit Leiden.
Aan deze universiteit kan men terecht voor de studie Indonesische talen en culturen met als specialisatie Javaanse taal en cultuur.

Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volken-kunde. Veel literatuur van Suriname en de rest van het  Caraibisch gebied.

Boeken verkrijgbaar bij KITLV Leiden
Klik hier voor meer info

Jaran képang

Op Baki was er regelmatig jaran képang opvoeringen. Het werd gehouden op het schoolerf van de enige lagere school daar. Je mocht niets aantrekken wat rood was. Anders kwamen er steevast problemen, want de berijders van de jaran raakten in trance en kwamen af op alles wat maar rood van kleur was. De gamelan (kleine set) zorgde voor de muzikale begeleiding. Monotoon en opzwepend, een suspenseachtig atmosfeer werd er daardoor gecreëerd.

'Jaran' betekent paard en 'képang' is een vrij dun, oprolbaar bamboe vlechtwerk. Jaran képang als cultuur uiting is een rituele dans uitgevoerd op beschilderde, gevlochten bambupaarden. In Suriname worden de paarden ook van warimbo gemaakt. De paarden worden beschilderd, de kleuren geven de geest aan die in de danser komt, wanneer deze in trance is geraakt. De hoofdkleuren zijn zwart, roodbruin en wit. Zo'n jaran képang groep heeft ook een leider. Zijn paard, dat de opvoering leidt, krijgt de kleuren van een appelschimmel: wit met zwarte vlekken. De paarden hebben ook namen. De zwarte paarden heten mendhung (regenwolk) of kombang (bruinzwarte hommel). De roodbruine paarden heten mawar (roos) of méga (witte wolk). De witte paarden heten melati (jasmijn) of kanthil (lijkbaar, slaapbank). De paarden worden versierd. Men legt eerst een roodwitte doek op de ruggen van de paarden. Hieraan worden andere versieringen vastgezet. In veel Javaanse rituele worden de kleuren wit en rood gebruikt. Het is de kleurencombinatie witrood die vol van betekenis is. Rood is de kleur van het aardse leven en is tevens de kleur voor het vrouwelijke. Wit symboliseert de geestelijke wereld, maar is ook de kleur van het mannelijke. 

Jaran képang door Javaanse Surinamers. 

In Nederland worden ook jaran képang opvoeringen gegeven. Wanneer de autochtone Nederlanders daar ook als toeschouwers aanwezig zijn, is de verbazing alom. De berijders van de paarden raken in trance en eten zij levende kippen of andere rauwe dingen, die wij als normale mensen niet zouden lusten. Je mag de berijders in trance niet aanspreken, treiteren of anderszins uitdagen. En natuurlijk niet met je rode kleren aan in de buurt vertoeven, want anders...

Jathilan

Jathilan is oorspronkelijk een jongensdansvertoning met dezelfde soort stokpaarden als bij jaran képang. De begeleiding wordt ook verzorgd door een gamelangroep met een kleine bezetting: saron, kendhang en een kleine gongset. De duur is afhankelijk van de belangstelling van het publiek. Klik hier voor een fotopresentatie van jaran képang uit Suriname. Hieronder een impressie van een jaran képang opvoering in Indonesië. Ga naar gamelan voor meer informatie over deze zowat mystieke Javaanse muziek. Onderstaande foto illustreert jaran képang uit Indonesië.