|
Prins Werkudara
Mascotte van BanyuMili
Dewa Ruci...
Het summum van
de
Javaanse mystiek
Prins Werkudara is de held
uit Dewa Ruci, een
van de beroemdste verhalen uit de Javaanse wayang. Het summum van de Javaanse
mystiek. Prins Werkudara is op zoek naar de
'kawruh sangkan-paraning
dumadi',
de 'kennis van oorsprong en bestemming van het
bestaan'.
Op zijn tocht naar de bodem van de oceaan, die vol zit
van gevaren, ontmoet hij reuzen, monsters en goden. Daar aangekomen
vindt hij het antwoord op al zijn vragen. Hij heeft meerdere namen: Bima en
Bratasena. Hij is de
zoon van Pandu Dewanata en Kunti Talibrata en de tweede van de
vijf broers Pendawa Lima.
De andere broers heten: Yudhistira,
Arjuna, Nakula en Sadhewa. De redactie is in het bezit van
geluidsopnames van Dewa Ruci met de beroemde dalang Ki Anom Suroto.
●
Lees meer... Het Javaanse schimmenspel
|
Van Kunstgeschiedenis naar
Indonesische Talen en Culturen
Al gauw merkte ik op dat Javaanse kinderen zich merendeels bedienen van het Sranan
tongo,
oftewel het Surinaams. Niet alleen onderling, maar het is ook het dagelijkse communicatiemiddel geworden met de eigen ouders. Op zich is
daar niets op tegen. Want het Sranan tongo is het lingua franca in Suriname.
En... hoe meer talenkennis hoe meer algemene kennis. Alleen mijn bange
vermoedens - het achterwege laten van het Javaans als de eigen taal van huis uit
- die in de loop van mijn vakantieperiode werden bevestigd, beangstigden mij. Dit kan niet, dit mag niet en hier moet
iets aan gedaan worden.
Een missie is geboren! En de naam is BanyuMili! Hoe ik dat zo snel heb
kunnen bedenken weet ik zelf ook niet. Maar de mensen die ik daar
sprak vond het ook prachtig. In die ijd heb ik een jaar studie
Kunstgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden (nu Universiteit
Leiden) achter de rug. Ik zou dus als ik weer terug ben in Nederland
mijn studie om moeten switchen. En dat gebeurde ook. Dat maakte mij
sterk om mijn missie ten uitvoer te brengen.
Javaanse
taal en letterkunde
Eind 1990 schreef ik mij in
als voltijds student voor de studie Indonesische talen en culturen.
Tijdens deze studie vergaarde ik veel kennis op het gebied van de
Javaanse taal en letterkunde. Met deze nieuw verworven bagage ging
ik aan de slag in Rotterdam. Het geven van Javaanse lessen leek mij
een roeping die ik in gedachten ben misgelopen. De Javaanse lessen
werden behoorlijk gewaardeerd. Kinderen, jong volwassenen en
vokwassenen kwamen Javaanse lessen volgen. Een radioversie was ook
elke zaterdag te horen op de Javanse radio in Rotterdam. Hoe meer ik
met de Javaanse taal bezig was, hoe meer plezier ik kreeg in mijn
leven. Ook gaf ik cursussen in Den Haag. Vanuit andere steden was er
ook belangstelling. Maar de lange reis naar bijvoorbeeld Hoogezand
was niet te doen. Dus dat werd uit het programma geschrapt.
Sana
Budaya in Paramaribo
In 1990 was het 110 jaar Javaanse
immigratie. In Paramaribo was ik actief bij Sana Buday, in die tijd
een Javaans cultureel centrum in wording.
Het idee BanyuMili is in 1996 verwoord in een gedicht
'banyu mili' en vormt de basisgedachte voor het werk van BanyuMili.
Het idee moet voortleven in de gedachten van alle Javanen. Ook
in die van de Javaanse kinderen die hier in Nederland zijn geboren.
Aan ons allemaal, volwassenen, de taak om de verantwoordelijkheid op
ons te nemen en
uit te voeren. De kinderen ontvangrijp te maken voor al dat
Javaanse moois. Op hun beurt kunnen zij het weer
doorgeven aan hun eigen kinderen. Het Javaans stromende water moet
kunnen blijven stromen tot in lengte van dagen. Net zoals de stroom
van de Suriname rivier in ons mooi moederland.
Ontstaan van de naam
BanyuMili
Tijdens het vergaren van kennis komen gevoelens
naar boven die blijkbaar al tijdens mijn jeugd op mijn geboortedorp
Bakkie (ook wel Reynsdorp geheten) waren ingegeven. De liefde voor
de eigen taal en cultuur. Om die liefde te verspreiden heb ik een
drager nodig. Een makkelijke herkenbare naam die mijn liefde voor de
Javaanse taal en cultuur moet kunnen dragen en verplaatsen. Om kennis te
kunnen delen met anderen. BanyuMili is ontleend aan de
gamelanklanken die eerst beheersd en dan weer in een
stroomversnelling kunnen overgaan. Gamelanklanken die destijds thuis
op Bakkie dagelijks klonken.
'BanyuMili... De drager van mijn liefde voor de Javaanse taal en
cultuur' is geboren. |
