 |
|
|
DIT IS
MIJN VERHAAL... TIJDLIJN SINDS MIJN GEBOORTE |
|
|
|
|
|
|
|
De webmaster was er al vroeg bij... Heel erg vroeg |
|
|
|
|
1949
Cultureel
erfgoed Utama blijkt nu het ultieme woord te zijn voor de webmaster... Ujar (plechtige belofte) van grootmoeder Toemidja Tomoredjo (zie foto boven). Veertig dagen na de geboorte van de latere webmaster van deze website werd een wayangvoorstelling speciaal voor hem opgevoerd. De naam van de lakon (het verloop van het verhaal) is helaas niet meer te achterhalen. De achterliggende gedachte was: Met dit ujar zal alles goedkomen (mulya utama) met Reinier! Thuis werd keroncong en gamelan muziek gemaakt, ludrug scenes geoefend en andere culturele activiteiten gebezigd. De familie en aangetrouwde families hadden een cultureel gezelschap met de mooie naam Mulya Utama. Die naam kreeg meer bekendheid door de ludrug-activiteiten. De dalang was aangetrouwde familie. De gamelangroep bestond uit ooms en neven. Dit alles - samen met de verhalen van zijn grootmoeder - vormt waarschijnlijk de basis voor de huidige duidelijke uiting van de webmaster van zijn liefde voor de geschiedenis, taal en cultuur van de Javanen van Suriname. De oorsprong van BanyuMili ligt dus al ver in het verleden... heel ver. In 1949! BanyuMili is de voortzetting van Mulya Utama. In een ander tijdperk en in een andere vorm. Leve Mulya Utama... BanyuMili |
|
|
|
|
|
|
|
|
Dit lied 'Tanjung Perak' heb ik van mijn grootmoeder geleerd toen ik een jaar of acht was. |
1960 'Oral History' en meer Als jonge nazaat van Javaanse contractarbeiders was de webmaster al bezig - zonder dat hij het wist - met 'oral history'. In de vierde klas van de lagere school maakte hij een opstel over zijn grootmoeder. Over haar verhalen op Java (udan awu, asregen van vulkaanuitbarstingen) en hoe zij tewerk werd gesteld op plantage Alliance. En hoe zij daar zijn opa heeft leren kennen. Opa Kromopawiro. De nazaat leerde het nationaal volkslied van Indonesië - het Indonesia Raya - van zijn zeer creatieve vader. Hij op zijn beurt heeft het geleerd van Bapak Iding Soemita, de bekende Javaanse politicus van het eerste uur. Het Indonesia Raya zong de latere webmaster al in de eerste klas van de lagere school. Elk jaar, voor zijn cijfer op het overgangsrapport. Van zijn grootmoeder leerde hij korte zinnetjes in het Maleisch. Toen zijn andere oma in het ziekenhuis van Mariënburg lag, ging hij haar opzoeken samen zijn vader. Van zijn oom, de oudste broer van zijn vader die op plantage Mariënburg woonde, kreeg hij verhalen te horen over het leven op die plantage. Deze verhalen zijn niet opgetekend, maar zijn er wel veel van in het geheugen opgeslagen gebleven. |
|
|
|
|
|
| Lijst is nog niet compleet | 1949 | Mijn geboortejaar |
| 1956-1962 | Openbare Lagere School Bakkie | |
| 1962 | Toelatingsexamen voor de mulo | |
| 1962-1966 | Sint-Paulus Muloschool | |
| 1966 | Diploma Sint Paulusschool. Werken bij Sint-Vincentius Ziekenhuis in Paramaribo | |
| 1967 | Vertrek naar Nederland op 8 november. Aankomst op Schiphol een dag later. Grijs, grauw en koud. Woonde in Den Haag. Werken bij Ministerie van Verkeer en Waterstaat te Den Haag. 's Avonds naar de Middelbareschool (HBS - Hogere Burger School)). | |
| 1968 | Kennis gemaakt met Soekie Irodikromo. Vriendschap tot heden. In Rotterdam waren er slechts een paar Javanen. Weg bij Ministerie van Verkeer en Waterstaat. | |
| 1969 | Naar Titus Brandsma College (HBS) in Dordrecht. Woonde in Zwijnendrecht. Toch kleine aanpassingsmoeilijkheden. | |
| 1970 | Terug naar Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Tot 1985 als Rijksambtenaar. | |
| 1985 | Zelfstandige ondernemer als grafisch ontwerper en audiovisueel vormgever. |
|
Met mijn Amiga op de Nederlandse televisie, bij de Vara |
1985 |
Het was begin 2000 toen ik mijn oude MS-DOS computer voor een nieuwe
met Windows besturingssysteem verruilde. Daarvoor was mijn interesse
voor de computer heel minimaal. Hoewel, als grafisch ontwerper zat
ik dagelijks aan de knoppen van een Apple. Nog een heel wat jaren
eerder was ik één van de eersten met een Amiga computer met een voor
die tijd bijzondere grafische en animatie mogelijkheden.
|
Compleet
met kleurenprinter en een zwart-wit camera. In die tijd was ik ook
lid van de Amiga-Club. Met Rob van Albada van het
Javaans-Nederlands woordenboek Rob van Albada en Th. Pigeaud. De
VARA had omstreeks 1985 een spraakmakend televisieprogramma. Dat
programma heette
"Het programma". Daarin kwamen bijzondere nieuwsfeiten aan
bod. En de Amiga was zo bijzonder dat de VARA er ook aandacht aan
wilde besteden. Zo kwam ik via de Amiga-Club terecht in het
televisieprogramma "Het Programma" om de spectaculaire mogelijkheden
van de Amiga te demonstreren. Samen met een collega grafisch
ontwerper van Studio Dumbar in Den Haag - een toonaangevend
topontwerpbureau - dat onder meer de visual identity van KPN en en
van de Politie bedacht heeft. Ger Dumbar heeft als
rijksgecommiteerde mijn eindexamenwerk beoordeeld en goed bevonden,
zodat ik mijn diploma van de Academie van Beeldende Kunsten (HBO) te
Rotterdam in ontvangst kon nemen. Tot dan als enige student die in
drie richtingen tegelijkertijd is afgestudeerd. En... ruim 30 jaren
zijn inmiddels voorbijgegaan sinds die tijd en nog steeds sttaat
de stille passant uit de stille plantage Bakkie niet stil.
Still going strong!|
|
1989 | Naar Suriname voor vakantie. Het werk een werkvakantie. |
|
|
1989 | Het idee van BanyuMili is ontstaan in 1989 en verwoord in een gedicht in 1996. |
|
|
1990 | Het idee van BanyuMili is ontstaan in 1989 en verwoord in een gedicht in 1996. |
|
VHJI en Sana Budaya Paramaribo |
1990 |
VHJI Paramaribo
Suriname Betrokken bij 100 jaar Javaanse Immigratie bij Sana
Budaya Paramatibo. Kennismaking met alle Javaanse
kunstenaars. De webmaster was nauw betrokken bij de inrichting van
de expositie in dat jaar. Door de organisatie was hij ingedeeld bij
de 'Kunstenaarsgroep'. Reinier Kromopawiro kent Soekie Irodikromo al vanaf eind 1967. Soekie (tekenen en schilderen) en Reinier (publiciteitsvormgeving) waren studenten van de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam, maar niet in dezelfde studiejaren. In Nederlaand leerde Reinier in 1970 ook René Tossari kennen, één van de bekende kunstenaars in Suriname. |
|
|
1992-1996 | Kennis vergaard aan de Rijksuniversiteit Leiden(thans Universiteit Leiden) op het gebied van Indonesische talen en culturen met als specialisatie Javaanse taal en letterkunde. Andere expertise: Semiotiek, parallellie in de syntaxis van verbale en non-verbale communicatie. |
|
|
1994 | Javaanse cursus Cursus voor ouderen, jongeren en kinderen in Rotterdam |
|
|
1995 | Javaanse Immigratie 105 jaar Presentator programma festiviteiten in Zoetermeer |
|
|
1995 | Presentator Javaanse radio in Rotterdam Vernieuwend met kinderen en cursus Javaans op de radio |
|
|
1996 | Javaanse Immigratie 106 jaar Voor het eerst op kleine schaal in Rotterdam met een uniek concept. Iedereen droeg bij in de vorm van zelf klaargemaakt en meegebracht eten, drinken en snacks. Alleen de basis, gekookte rijst en klaargemaakte kippenvlees, werd centraal geregeld. |
|
|
1996 | Het gedicht 'banyu mili' geschreven. |
|
|
1997 | Javaans Songfestival in Rotterdam Organisator en presentator Javaans Songfestival |
|
Ana Suriname Siji |
1998 | 'Ana Suriname Siji' geschreven, het nationale volkslied van Suriname in de Javaanse taal. |
|
|
1998 | Nieuw concept BanyuMili Herdenking en Viering Javaanse Immigatie. 'Ana Suriname Siji' voor het eerst gezongen. Kinderen en jongeren hielden toespraken. |
|
|
1998 | De term 'Viering' ingevoerd bij de Javaanse Immigratie. Sindsdien is het 'Herdenking en Viering Javaanse Immigratie' in Rotterdam. De term is ook snel ingeburgerd bij andere Javaanse organisaties. |
|
Eerste Miss Jawa verkiezing |
1998 | 1998 Miss Jawa verkiezing in Rotterdam Organisator en presentator eerste miss-verkiezing |
|
|
1998 | 1998 Kinderactiviteiten in Rotterdam Initiatiefnemer, organisator en presentator van festivals voor kinderen. Playback wedstrijden, verhalen vertellen, moppen tappen, zingen, etcetera. |
|
BanyuMili online |
2000 | De website BanyuMili op de world wide web gezet, als tweede Javaans Surinaams website. Met de domeinnaam banyumili.com. En wel op 8 november. Op dezelde datum als mijn vertrek uit Suriname in 1967. Maar eigenlijk is er eerder al een website van BanyuMili. Dat was begin april 2000 als experiment. Het webadres was www.planet.nl/~rskromopawiro. |
|
Presentatie Surinaams Javaans - Nederlands woordenboek |
2001 | Op vrijdag 20 april 2001 heeft de presentatie plaatsgevonden van het eerste Surinaams Javaans - Nederlands woordenboek in het Academiegebouw van de Universiteit Leiden. De webmaster van BanyuMili heeft meegewerkt aan het inleidende gedeelte van het woordenboek. Samen met Prof. dr. Ben Arps, dr. Willem van der Molen en drs. Ingnatius Supriyanto van de Universiteit Leiden. Het woordenboek is uitgegeven door het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land-, en Volkenkunde (KITLV) te Leiden. De samenstellers zijn Hein Vruggink (Nederland) en Johan Sarmo (Suriname). Het eerste exemplaar werd door Hein Vruggink (in overleg met Johan Sarmo in Suriname) aan Reinier Kromopawiro overhandigd als blijk van waardering voor zijn activiteiten in het streven naar het behoud van de taal en cultuur van de Javanen uit Suriname. In zijn dankwoord aan hem gericht - uiteraard in het Javaans - zegt Hein Vruggink met zoveel woorden een ambassadeur te hebben gevonden die het Javaans moet blijven promoten. De gamelangroep Swara banyuMili verzorgde de muzikale omlijsting. Reinier heeft ook een korte lezing gehouden op verzoek van dr. Rosemarijn Höfte van het KITLV Leiden. |
|
150 Jaar KITLV |
2001 | BanyuMili was met de gamelangroep Swara BanyuMili onderdeel van 'De Caraïben verbeeld', een festiviteit op 22 juni 2001 bij de viering van 150 jaar Koninklijke Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) te Leiden. Samen met een Hindoestaanse tabla bespeler en een Inheemse artiest heeft Reinier Kromopawiro een trommelconcert gegeven. Gepresenteerd door dr. Rosemarijn Höfte. |
|
Een bijzonder moment |
2003 | 'Ana Suriname Siji' Tijdens zestigste verjaardag van Paul Salam Somohardjo in 2003, de latere voorzitter van De Nationale Assemblée, uit volle borst werd meegezongen door de genodigden. In aanwezigheid van de President van de Republiek Suriname, Ronald Venetiaan, en leden van De Nationale Assemblée. Reinier Kromopawiro was daar ook aanwezig als genodigde. |
|
Webmaster stal de show |
2004 | BanyuMili verzorgde met de gamelangroep Swara BanyuMili de muzikale omlijsting bij de presentatie van de Suriname Jaarkalender 2004. Op de presentatiebijeenkomst heeft Reinier Kromopawiro een 'one man-show' gegeven en de door hem zelf geschreven gedichten (speciaal voor deze festiviteit) voorgedragen. Het thema was water. Een van zijn gedichten is eerder opgenomen in de Suriname Jaarkalender 2002. Van de partij was ook Felix Burleson, de bekende Surinaamse theater en televisie acteur. Ook hij heeft gedichten voorgedragen. |
|
|
2004 | BanyuMili lanceerde het idee om een waardig monument op te richten voor onze Javaanse voorouders. |
|
Als vrijwilliger bij stichting Setasan in Rotterdam |
1994-2005 |
Van 1994 tot en met 2005 heeft BanyuMili heel veel vrijwilligerswerk verzet bij stichting Setasan te Rotterdam. Om het werk van BanyuMili in deze periode voor een ieder enigszins zichtbaar te maken is besloten het op deze pagina neer te zetten. Want 11 jaar vrijwilligerswerk is natuurlijk niet niks. In grote lijnen, want veel werk was, is en zal altijd onzichtbaar blijven. Kinderen op de eerste plaats... BanyuMili stond en staat altijd klaar voor kinderen. Vanaf 1994 heeft BanyuMili cursus Javaans voor volwassenen en kinderen verzorgd. Kinderen hebben bij BanyuMil een speciale plaats. Naast cursus Javaans verzorgde BanyuMili excursies naar musea, waaronder het Wereldmuseum te Rotterdam en het Rijksmuseum in Amsterdam. Daarnaast kregen de kinderen gamelanlessen en het presenteren van programma's op de radio, zoals op moederdag. Actief op de radio... Ook op de Rotterdamse Javaanse radio was BanyuMili actief. Gamelan... BanyuMili heeft de gamelanmuziek populair gemaakt in Rotterdam. Optredens voor bijvoorbeeld Swiss Air in het Congresgebouw te Den Haag, stichting Suriname Kalender en het wereldvermaarde Dunya Festival te Rotterdam waren hoogtepunten uit een mooie periode. Javaanse Immigratie... BanyuMili was jaarlijks de initiator, promotor van de 'Herdenking en Viering Javaanse Immigratie' in Rotterdam. |
|
|
2006 | BanyuMili lanceerde het idee om een digitaal monument op de website op te richten voor onze Javaanse voorouders. |
|
Spaanse zon en uitzicht op zee |
2011 | De webmaster van BanyuMili lijkt stil en verloren. Het tegendeel is waar; hij werkt oorverdovend hard. Mogelijk gaat hij binnen afzienbare tijd weer een stille 'Javaanse oerknal' teweegbrengen. In een rustieke omgeving en in alle rust lees hij alles wat los en vast zit over de geschiedenis, taal en cultuur van de Javanen van Java (Indonesië) en van de Javaanse Surinamers. Heel vaak op het balkon van een appartement aan de Spaanse kust met frontaal zicht op zee. En... al vrijend met de letters van zijn schootliefde (zijn laptop dus!) hoor en ziet hij de (on)rustig ruisende golvenstroom op hem af komen. Hij kan ze bijna aanraken vanaf zijn fraaie zitpositie met versgeperste (zowat van de boom in het glas) zumo de naranja naturel... verse sinaasappelsap. En in de verre verte de breedlachende zon die hem elke morgen zo vredig begroet, zichtbaar wiegend op de glinsteringen van de samudra (de zee)... Wat een leven! Wat een golven! Wat een sap! Denkende dat de golven gisteren of eergisteren vanuit Indonesië of Suriname zijn vertrokken. |
